Na koszt sprawy spadkowej w Hiszpanii składają się: podatek od spadków (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones), plusvalía municipal przy nieruchomościach, taksa notarialna, wpis w Registro de la Propiedad oraz wynagrodzenie hiszpańskiego prawnika. Przy zgodnych spadkobiercach i jednej nieruchomości opłaty notarialne i rejestrowe wynoszą zwykle około 900–1700 € łącznie. Bez testamentu dochodzi akt stwierdzenia dziedziczenia ustawowego, ok. 300–700 €. Największą i najbardziej zmienną pozycją jest podatek, który zależy od wspólnoty autonomicznej i stopnia pokrewieństwa.
To jedno z pytań, które klienci często zadają już podczas pierwszej konsultacji. Rzetelny kosztorys da się przygotować dopiero wtedy, gdy wiadomo, jakie prawo ma zastosowanie, kto dziedziczy, co wchodzi w skład spadku i czy sprawa zakończy się u notariusza, czy w sądzie. Poniżej wyjaśniamy każdy z tych elementów.
Jeżeli dopiero dowiedziałeś się o śmierci bliskiej osoby w Hiszpanii, zacznij od artykułu: „Członek rodziny zmarł w Hiszpanii, a jestem jego spadkobiercą – co powinienem zrobić?”
Koszty postępowania spadkowego w Hiszpanii – zestawienie orientacyjne
| Pozycja | Od czego zależy koszt | Orientacyjny koszt |
|---|---|---|
| Podatek od spadków (ISD) | Wspólnota autonomiczna, stopień pokrewieństwa, wartość spadku | Od niemal 0 € (np. dzieci w Walencji, Madrycie, Andaluzji) do kilkunastu procent wartości spadku |
| Plusvalía municipal | Gmina, wartość gruntu, okres posiadania (maks. 20 lat) | Według stawek gminnych; możliwe ulgi do 95% dla dzieci i małżonka |
| Notariusz – akt przyjęcia i działu spadku | Wartość majątku, liczba składników majątkowych i wypisów | 600–1 200 € |
| Notariusz – akt stwierdzenia dziedziczenia ustawowego (bez testamentu) | Zakres czynności notarialnych | 300–700 € |
| Rejestr nieruchomości (Registro de la Propiedad) | Wartość nieruchomości, urzędowa taryfa | 250–450 € za nieruchomość |
| Zaświadczenia z rejestru testamentów i ubezpieczeń | Opłaty urzędowe | Ok. 4 € za każde zaświadczenie |
| Tłumaczenia przysięgłe i uzyskanie numeru NIE | Liczba dokumentów i zakres czynności | Od kilkudziesięciu do kilkuset euro |
| Obsługa prawna – adwokat | Zakres sprawy, liczba spadkobierców, charakter postępowania (notarialne lub sporne) | Do indywidualnego ustalenia z kancelarią |
Uwaga: Przedstawione kwoty mają charakter orientacyjny i odnoszą się do stanu na październik 2026 r. Ostateczne koszty zależą od okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności wartości i rodzaju majątku, miejsca jego położenia, stopnia pokrewieństwa oraz zakresu niezbędnych czynności prawnych i administracyjnych.
Dziedziczenie w hiszpańskim prawie
W prawie hiszpańskim spadkobranie określa się jako sucesión mortis causa. Prawa do spadku przechodzą na następców z chwilą śmierci spadkodawcy (causante).
Spadek (herencia) obejmuje wszystkie prawa i obowiązki zmarłego, które nie wygasają wraz ze śmiercią. Oznacza to, że do spadku wchodzą również długi.
Podstawą dziedziczenia może być:
- testament (sucesión testamentaria),
- ustawa (sucesión legítima, określana również jako sucesión intestada),
- oba tytuły jednocześnie.
Prawo hiszpańskie odróżnia też spadkobiercę (heredero), który dziedziczy cały spadek lub jego ułamkową część, od zapisobiercy (legatario), który nabywa konkretny składnik majątku.
Warto zwrócić uwagę na terminologię: sucesión legítima oznacza dziedziczenie ustawowe, a nie zachowek. Odpowiednikiem zachowku jest legítima, czyli część spadku zastrzeżona dla najbliższych (legitimarios). W ogólnohiszpańskim kodeksie cywilnym (Código Civil) legítima różni się od polskiego zachowku, który jest roszczeniem pieniężnym.
W Katalonii (Código Civil de Cataluña), legítima jest prawem do wartości, a uprawniony (legitimario) jest wierzycielem, a nie spadkobiercą, co zbliża ją do konstrukcji polskiego zachowku.
Które prawo i który organ są właściwe w sprawie spadkowej w Hiszpanii?
W sprawach transgranicznych, na przykład gdy zmarły był obywatelem Polski, ale mieszkał w Hiszpanii, najpierw ustala się prawo właściwe i organ, który może prowadzić sprawę. Kluczowe znaczenie dla spadków po osobach zmarłych od 17 sierpnia 2015 r. ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012.
Warto zwrócić uwagę na te odrębne pojęcia prawne:
- Prawo właściwe. Co do zasady jest to prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu (residencia habitual) w chwili śmierci. Jeżeli zmarłego łączyła wyraźnie ściślejsza więź z innym państwem, stosuje się prawo tego państwa. Prawo właściwe decyduje m.in. o kręgu spadkobierców, zachowku, przyjęciu i odrzuceniu spadku, odpowiedzialności za długi i dziale spadku.
- Wybór prawa. Spadkodawca może w testamencie wybrać prawo państwa, którego obywatelstwo posiadał w chwili wyboru lub w chwili śmierci.
- Jurysdykcja. Właściwe są sądy państwa ostatniego zwykłego pobytu zmarłego. W Hiszpanii wiele czynności spadkowych wykonuje jednak notariusz.
Jeżeli obywatel Polski, w chwili śmierci, mieszkał na stałe w Hiszpanii (residencia habitual), spadek podlega co do zasady prawu hiszpańskiemu, a dokładniej prawu regionu, w którym zmarły mieszkał. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zmarły w testamencie lub innym rozrządzeniu na wypadek śmierci wybrał prawo polskie. Warto pamiętać, że o miejscu zwykłego pobytu decyduje faktyczne centrum życia zmarłego, a nie sam meldunek.
Jeżeli zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w Polsce, a nieruchomość znajduje się w Hiszpanii, cały spadek, łącznie z tą nieruchomością, podlega prawu polskiemu. Prawo hiszpańskie decyduje natomiast o tym, jak i na podstawie jakich dokumentów dokonuje się wpisu w Registro de la Propiedad (hiszpańskie księgi wieczyste).
Więcej o tej sytuacji znajdziesz w artykule „Dziedziczenie nieruchomości w Hiszpanii”.
Podatki to osobna kwestia
Prawo właściwe dla dziedziczenia nie przesądza o zasadach opodatkowania. W Hiszpanii podatek od spadków i darowizn (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones) regulowany jest ustawą państwową Ley 29/1987 oraz właściwymi przepisami wspólnot autonomicznych.
Polska i Hiszpania nie zawarły umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania spadków. To samo nabycie może więc zostać opodatkowane w obu państwach, a polska ustawa nie przewiduje ogólnego mechanizmu odliczenia podatku zapłaconego w Hiszpanii.
Zgodnie z art. 2 polskiej ustawy o podatku od spadków i darowizn nabycie rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega opodatkowaniu w Polsce, jeżeli w chwili otwarcia spadku nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Tym samym nabycie spadku w Hiszpanii nie wyłącza samo w sobie obowiązków podatkowych w Polsce. Każdorazowo należy jednak zbadać przesłanki powstania obowiązku podatkowego oraz możliwość zastosowania zwolnień przewidzianych w polskich przepisach, w szczególności zwolnienia dla najbliższej rodziny określonego w art. 4a ustawy.
Więcej o podatkach znajdziesz w artykule o podatku od spadku i darowizn w Hiszpanii.
Europejskie poświadczenie spadkowe
Europejskie poświadczenie spadkowe (certificado sucesorio europeo), wydawane w Hiszpanii przez notariusza lub sąd, można wykorzystać, gdy konieczne jest udowodnienie statusu spadkobiercy, oraz może znacznie ułatwić wykazanie jego praw, w szczególności przy wpisach do rejestrów w innych państwach członkowskich. Wniosek składa się zazwyczaj w państwie ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłego. Poświadczenie nie jest obowiązkowe.
Różnice między regionami w Hiszpanii
Warto pamiętać, że Hiszpania nie posługuje się jednym systemem prawa cywilnego. Kodeks cywilny ogólnohiszpański (Código Civil) stosuje się wszędzie tam, gdzie nie ma odrębnego regionalnego prawa cywilnego. Własne prawo spadkowe mają np. Katalonia, Baleary, Kraj Basków, Nawarra, Galicja i Aragonia. Jak wspomniano wcześniej, różnice regionalne mają także znaczenie podatkowe.
Które prawo regionalne ma zastosowanie?
U obywateli Hiszpanii o właściwym prawie decyduje vecindad civil (przynależność do danego prawa regionalnego). Cudzoziemcy nie mają vecindad civil, dlatego w ich przypadku decyduje o tym ostatnie miejsce zwykłego pobytu zmarłego. Spadek po Polaku mieszkającym w Barcelonie podlega co do zasady prawu katalońskiemu.
| Prawo wspólne, obowiązujące w Madrycie, Costa del Sol lub Costa Blanca | Prawo katalońskie (Código Civil de Cataluña) | |
|---|---|---|
| Zachowek (legítima) dzieci | 2/3 spadku: 1/3 to legítima estricta, dzielona po równo między dzieci, a 1/3 to tercio de mejora, którą spadkodawca może dowolnie rozdzielić między zstępnych. Pozostała 1/3 (tercio de libre disposición) jest w wolnej dyspozycji. | 1/4 podstawy obliczeniowej, jako prawo do wartości (roszczenie). |
| Małżonek obok dzieci | Dożywotnie użytkowanie (usufructo) 1/3 spadku przeznaczonej na mejora. | Przy dziedziczeniu ustawowym: użytkowanie całego spadku. Gdy brak zstępnych, małżonek dziedziczy cały spadek. Niezależnie od tytułu dziedziczenia może przysługiwać quarta vidual. |
| Darowizny a zachowek | Darowizny dolicza się przy obliczaniu zachowku (donaciones computables). Rozliczenie między współspadkobiercami (colación) reguluje odrębnie art. 1035 CC. | Dolicza się darowizny z ostatnich 10 lat przed śmiercią. |
| Ograniczenie odpowiedzialności za długi | Wymaga formalnego przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza (beneficio de inventario). | Wymaga inwentarza sporządzonego przed notariuszem w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu do spadku. Ten sam skutek ma inwentarz w dokumencie prywatnym złożony organowi podatkowemu do rozliczenia podatku od spadku. |
Pozostałe wspólnoty z odrębnym prawem (Aragonia, Baleary, Galicja, Kraj Basków, Nawarra) mogą przewidywać inne zasady zachowku oraz inne prawa małżonka. Dlatego pierwszym krokiem w każdej sprawie jest ustalenie, jakie prawo regionalne dotyczy zmarłego.
Przyjęcie spadku w Hiszpanii i odpowiedzialność za długi
Spadek można przyjąć:
- wprost (pura y simple): spadkobierca odpowiada za długi spadkowe również własnym majątkiem,
- z dobrodziejstwem inwentarza (a beneficio de inventario): odpowiedzialność ogranicza się do wartości spadku.
Przyjęcie może też nastąpić w sposób dorozumiany, gdy spadkobierca zaczyna dysponować majątkiem zmarłego.
Gdzie składa się oświadczenie?
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza następuje przed notariuszem. W określonych sytuacjach oświadczenie można złożyć również za granicą w hiszpańskim konsulacie. Odrzucenie spadku (repudiación) wymaga sporządzenia dokumentu publicznego przed notariuszem.
Dział spadku
Jeżeli wszyscy pełnoletni spadkobiercy są zgodni, mogą dokonać działu spadku w sposób przez siebie uzgodniony. Jeżeli wśród spadkobierców jest małoletni lub osoba objęta środkami wsparcia, potrzebne są dodatkowe formalności. Gdy porozumienia brak, stosuje się procedurę sądową z Ley de Enjuiciamiento Civil (LEC). Spadkobiercy i zapisobiercy reprezentujący co najmniej 50% spadku mogą też wnioskować do notariusza o powołanie osoby dokonującej działu (contador-partidor dativo).
Czym różni się reprezentacja od transmisji prawa do spadku?
Reprezentacja występuje wtedy, gdy osoba powołana do spadku zmarła przed spadkodawcą. Jej miejsce zajmują jej zstępni.
Przykład: dziadek umiera, a jego syn zmarł wcześniej. Wnuk dziedziczy część, która przypadłaby ojcu.
Transmisja występuje wtedy, gdy spadkobierca przeżył spadkodawcę, ale zmarł, zanim przyjął lub odrzucił spadek. Prawo do tej decyzji przechodzi na jego spadkobierców.
Przykład: dziadek umiera, a syn umiera kilka tygodni później, nie składając oświadczenia. O spadku po dziadku decydują dzieci syna.
Różnica sprowadza się do momentu śmierci spadkobiercy: przy reprezentacji umiera on przed spadkodawcą, przy transmisji po nim. Szczegółowe zasady zależą od prawa właściwego dla sprawy.
Terminy, których nie można przegapić
W sprawach spadkowych warto odróżniać trzy pojęcia: plazo (zwykły termin na dokonanie czynności), prescripción (przedawnienie, którego bieg można przerwać, np. wezwaniem lub pozwem) i caducidad (termin zawity, który co do zasady biegnie bez przerw).
Przyjęcie lub odrzucenie spadku
Przez 9 dni od śmierci spadkodawcy nikt nie może zmusić spadkobiercy do przyjęcia ani odrzucenia spadku. Później każdy, kto ma w tym interes (np. wierzyciel zmarłego), może wystąpić do notariusza o wezwanie spadkobiercy (acta de interpelación). Od wezwania spadkobierca ma 30 dni kalendarzowych na przyjęcie spadku wprost, z dobrodziejstwem inwentarza albo na odrzucenie. Jeżeli nic nie zrobi, spadek uznaje się za przyjęty wprost, razem z długami (aceptación pura y simple).
Dobrodziejstwo inwentarza (a beneficio de inventario)
Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza działa tylko wtedy, gdy towarzyszy mu rzetelny inwentarz sporządzony w terminie.
- Spadkobierca, który ma majątek spadkowy w posiadaniu, musi w ciągu 30 dni od dowiedzenia się o powołaniu do spadku zawiadomić notariusza i wnieść o sporządzenie inwentarza.
- Jeżeli nie ma majątku w posiadaniu, 30 dni liczy się od upływu terminu wyznaczonego mu na przyjęcie lub odrzucenie spadku albo od dnia, w którym przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
- Inwentarz rozpoczyna się w ciągu 30 dni od wezwania wierzycieli i zapisobierców i kończy w ciągu kolejnych 60 dni. W uzasadnionych przypadkach notariusz może przedłużyć ten termin maksymalnie do roku.
Termin podatkowy
Deklarację podatku od spadków składa się w ciągu 6 miesięcy od dnia śmierci. W ciągu pierwszych 5 miesięcy można wnioskować o jednorazowe przedłużenie o kolejne 6 miesięcy, ale za ten czas naliczane są odsetki za zwłokę. Wspólnoty autonomiczne zarządzające podatkiem mogą stosować własne procedury, dlatego termin warto potwierdzić w konkretnej sprawie.
Plusvalía municipal ma osobny termin: 6 miesięcy od śmierci, z możliwością przedłużenia do roku na wniosek.
Ścieżki działania: notariusz czy sąd
Sprawy spadkowe nie zawsze muszą być rozstrzygane drogą sądową. Do wyboru są dwie ścieżki, a o wyborze decyduje przede wszystkim to, czy spadkobiercy są zgodni.
Polubownie, u notariusza
Jeżeli spadkobiercy są zgodni, wiele czynności można przeprowadzić przed notariuszem, są to m.in.:
- przyjęcie spadku,
- stwierdzenie dziedziczenia ustawowego w formie aktu notarialnego (acta de notoriedad lub acta de declaración de herederos abintestato)
- sporządzenie aktu działu spadku (escritura de partición).
Prawo katalońskie przewiduje wprost możliwość stwierdzenia praw małżonka w akcie notarialnym deklaracji dziedziców ustawowych (acta de notoriedad) w przypadku dziedziczenia ustawowego. Przy zgodnych spadkobiercach i kompletnych dokumentach postępowanie może potrwać kilka miesięcy. Jest to jedynie orientacyjny czas, a nie termin wynikający z przepisów. Przebieg krok po kroku opisujemy w artykule Postępowanie spadkowe w Hiszpanii.
Droga sądowa
Postępowanie sądowe może być konieczne m.in. w przypadku:
- braku zgody między spadkobiercami,
- sporu o dział spadku,
- sporu dotyczącego zachowku,
- kwestionowania ważności testamentu.
Takie sprawy trwają orientacyjnie od roku do kilku lat, zależnie od sądu i stopnia skomplikowania. W postępowaniu spornym co do zasady potrzebni są adwokat (abogado) i procurador, rodzaj pośrednika działającego między stroną a sądem. Od 3 kwietnia 2025 r. przed wniesieniem większości pozwów cywilnych trzeba wykazać próbę polubownego rozwiązania sporu (medios adecuados de solución de controversias, MASC), zgodnie z Ley Orgánica 1/2025. Czy wymóg ten obejmuje konkretną sprawę spadkową, trzeba sprawdzić indywidualnie.
Jakie dokumenty należy przygotować?
- Akt zgonu (certificado de defunción). Jest podstawą do uzyskania pozostałych zaświadczeń i musi zostać dołączony do deklaracji podatkowej. Notariusz nie wystąpi o zaświadczenie z rejestru testamentów, dopóki nie otrzyma aktu zgonu. Gdy zmarły był obywatelem polskim, a zgon nastąpił w Hiszpanii, zagraniczny akt zgonu zwykle należy przenieść do polskiego rejestru stanu cywilnego.
Zaświadczenie z rejestru testamentów (certificado de actos de última voluntad) oraz z rejestru ubezpieczeń na wypadek śmierci (certificado de contratos de seguros de cobertura de fallecimiento). Wydaje je Ministerstwo Sprawiedliwości najwcześniej po 15 dniach roboczych od zgonu. Pierwsze wskazuje, czy i u którego notariusza zmarły sporządził testament.
- Tytuł dziedziczenia. Przy testamencie: odpis urzędowy (copia autorizada) ostatniego testamentu od notariusza wskazanego w zaświadczeniu. Bez testamentu: akt notarialny stwierdzający dziedziczenie ustawowe (acta de declaración de herederos abintestato).
- Dokumenty spadkobierców: paszport lub dowód osobisty oraz akty urodzenia i małżeństwa potwierdzające pokrewieństwo.
- N.I.E. Bez numeru identyfikacji cudzoziemca (Número de Identidad de Extranjero) nie podpiszesz aktu działu spadku ani nie złożysz hiszpańskiej deklaracji podatkowej. Jak go uzyskać, opisujemy w artykule NIE w Hiszpanii krok po kroku.
- Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Mieszkając w Polsce, można to załatwić na dwa sposoby: podpisać akt w wydziale konsularnym Ambasady Hiszpanii w Warszawie albo udzielić u polskiego notariusza pełnomocnictwa z apostille, na podstawie którego pełnomocnik podpisze odrzucenie u notariusza w Hiszpanii.
- Przydatne bywa także zaświadczenie o saldzie rachunku bankowego zmarłego (certificado de saldos), które bank wydaje na dzień śmierci i służy do ustalenia składu majątku oraz podstawy opodatkowania.
- Tłumaczenia przysięgłe (traducción jurada) dokumentów obcojęzycznych, jeśli notariusz lub urząd je wymaga. Dla dokumentów składanych bezpośrednio u hiszpańskiego notariusza lub w hiszpańskim urzędzie często praktyczniej i szybciej jest zlecić tłumaczenie zaprzysiężonemu tłumaczowi działającemu w Hiszpanii (listę można sprawdzić w wyszukiwarce na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych), niż przygotowywać polskie tłumaczenie przysięgłe i dodatkowo opatrywać je apostille — zwłaszcza gdy zależy nam na czasie, ponieważ unikamy wtedy jednego etapu legalizacji.
- Pełnomocnictwo, jeżeli nie chcesz jechać do Hiszpanii. Pełnomocnictwo udzielone przed polskim notariuszem wymaga zwykle apostille. Więcej w artykule Pełnomocnictwo w Hiszpanii.
Czy potrzebuję apostille?
Polskie akty stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu) nie wymagają w Hiszpanii legalizacji ani apostille na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/1191. Można do nich dołączyć wielojęzyczny formularz standardowy, który często zastępuje tłumaczenie. Apostille nie wymaga też europejskie poświadczenie spadkowe.
Apostille jest potrzebna m.in. dla polskiego pełnomocnictwa notarialnego oraz dokumentów z państw spoza UE. Szczegóły znajdziesz w artykule Jak uzyskać apostille w Hiszpanii?
Koszty krok po kroku
Wiarygodny kosztorys powstaje dopiero po ustaleniu, co wchodzi w skład spadku, gdzie się znajduje, kto dziedziczy i jakie przepisy mają zastosowanie. Dlatego pokazujemy, z czego składa się koszt i jak się go ustala.
- Podatek od spadków (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones). Zależy od wspólnoty autonomicznej, pokrewieństwa i wartości spadku. Wiele regionów daje dzieciom i małżonkowi bardzo wysokie ulgi. Na przykład w Walencji obowiązuje bonifikata 99% podatku dla zstępnych, małżonka i wstępnych (grupy I i II). Szczegóły dla poszczególnych regionów opisujemy w artykule o podatku od spadków i darowizn w Hiszpanii.
- Plusvalía municipal (podatek od wzrostu wartości gruntu miejskiego). Obejmuje wzrost wartości gruntu od nabycia nieruchomości przez zmarłego do jego śmierci, maksymalnie za 20 lat. Podatek nie powstaje, jeżeli wartość gruntu nie wzrosła. Przy późniejszej sprzedaży nalicza się go ponownie, za okres od śmierci do sprzedaży. Wiele gmin daje zstępnym i małżonkowi bonifikatę do 95%. Warto sprawdzić lokalną ordenanza fiscal.
- Registro de la Propiedad. Wpis nieruchomości na spadkobierców według urzędowej taryfy (RD 1427/1989), liczony od wartości każdej nieruchomości. Przy mieszkaniu wartym 400 000 € to ok. 250–450 € z IVA.
- Notariusz. Taksa wynika z urzędowej taryfy (RD 1426/1989) i rośnie wraz z wartością majątku, liczbą stron dokumentu i kopii. Do kwoty dolicza się 21% IVA.
- akt przyjęcia i działu spadku (escritura de aceptación y partición de herencia): ok. 600–1200 €,
- akt stwierdzenia dziedziczenia ustawowego (acta de declaración de herederos abintestato): ok. 300–700 €
- Zaświadczenie z rejestru testamentów, gdy testament został wpisany w Hiszpanii: opłata urzędowa o stałej wysokości, ok. 4 €.
- Koszty sądowe i wynagrodzenie dla procurador (tylko w sprawie spornej). Osoby fizyczne są zwolnione z opłaty sądowej (tasa judicial). Wynagrodzenie procuradora ograniczają taryfy maksymalne z RD 434/2024, a o zwrocie kosztów przez przegraną stronę decyduje art. 394 LEC.
- Honorarium adwokata. Zależy od zakresu sprawy i liczby spadkobierców; ustalamy je indywidualnie po wstępnej analizie dokumentów. Do potwierdzenia TUTAJ.
- Inwentarz i zarząd spadkiem: co do zasady, koszty te obciążają spadek.
Przykład: zgodne rodzeństwo i mieszkanie w Alicante
Anna i Marek mieszkają w Polsce. Dziedziczą po ojcu, który mieszkał na stałe w Alicante. Ojciec zostawił mieszkanie warte 400 000 € i rachunek bankowy. Sporządził ważny testament u hiszpańskiego notariusza, a rodzeństwo jest zgodne.
Ponieważ ojciec mieszkał w Alicante, spadek podlega prawu hiszpańskiemu, i to w całości, łącznie z majątkiem, który ojciec miał w Polsce.
Inaczej jest z podatkiem. Anna i Marek nie są rezydentami Hiszpanii, więc w Hiszpanii płacą podatek tylko od majątku położonego w Hiszpanii. Deklarację (modelo 650) składają w Agencia Tributaria. Ponieważ ojciec mieszkał w wspólnocie Walenckiej, przysługują im ulgi tej wspólnoty, w tym bonifikata 99% dla dzieci. W praktyce podatek spada więc do niewielkiej kwoty. Gdyby zastosować wyłącznie zasady ogólnopaństwowe, wyniósłby kilkadziesiąt tysięcy euro.
W Polsce Anna i Marek należą do grupy zerowej. Unikną polskiego podatku, jeżeli zgłoszą nabycie na formularzu SD-Z2 w terminie.
Ich koszty przy polubownym załatwieniu sprawy:
- podatek od spadków po bonifikacie i plusvalía municipal według ordenanza fiscal Alicante,
- zaświadczenia z rejestru testamentów i ubezpieczeń: ok. 8 €,
- akt przyjęcia i działu spadku: ok. 1000–1200 € z IVA,
- wpis mieszkania do Registro de la Propiedad: ok. 250–450 €,
- tłumaczenia i wyrobienie NIE dla obojga,
- honorarium adwokata ustalane indywidualnie. Do potwierdzenia TUTAJ.
Gdyby Marek odmówił podpisania działu, potrzebny byłby pozew o sądowy dział spadku. Doszłyby wtedy honorarium procuradora, wyższe honorarium adwokata i znacznie dłuższy czas trwania sprawy.
Jakich błędów unikać w sprawie spadkowej w Hiszpanii?
- Ignorowanie wezwania notariusza. Brak oświadczenia w ciągu 30 dni oznacza przyjęcie spadku wprost, razem z długami.
- Dysponowanie majątkiem zmarłego. Wypłata pieniędzy z rachunku albo sprzedaż rzeczy mogą zostać uznane za dorozumiane przyjęcie spadku, a więc także za przejęcie odpowiedzialności za długi.
- Pominięcie składnika majątku w inwentarzu. Świadome pominięcie powoduje utratę dobrodziejstwa inwentarza.
- Założenie, że w całej Hiszpanii obowiązuje to samo prawo. Pominięcie prawa regionalnego prowadzi do błędnego wyliczenia zachowku i podatku.
- Spóźniona deklaracja podatkowa. 6 miesięcy liczy się od śmierci, a o przedłużenie trzeba wnioskować w ciągu pierwszych 5 miesięcy.
- Pominięcie polskiego podatku. Zwolnienie dla najbliższej rodziny wymaga zgłoszenia SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Termin nie biegnie od śmierci, tylko od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego. Przy dokumentach wyłącznie hiszpańskich początek terminu warto ustalić z doradcą.
Co warto zrobić w pierwszej kolejności?
- Ustal ostatnie miejsce zwykłego pobytu zmarłego i sprawdź, czy zostawił testament. Od tego zależy prawo właściwe. Informację o testamencie uzyskasz w hiszpańskim rejestrze testamentów (Registro General de Actos de Última Voluntad).
- Nie przyjmuj spadku, zanim nie sprawdzisz długów. Przy wątpliwościach rozważ przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza i pilnuj terminów.
- Policz podatek przed upływem terminu. Wysokość podatku i ulgi zależą od wspólnoty autonomicznej, więc różnica bywa bardzo duża.
Każda sprawa spadkowa w Hiszpanii wygląda trochę inaczej, zwłaszcza gdy majątek jest w dwóch krajach. Jeżeli chcesz, żebyśmy ustalili prawo właściwe, terminy i koszty w Twojej sprawie, skontaktuj się z nami albo zajrzyj na stronę naszej specjalizacji prawo spadkowe w Hiszpanii.
(+48) 797 870 285
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile kosztuje sprawa spadkowa w Hiszpanii?
Nie ma jednej kwoty. Przy zgodnych spadkobiercach i jednej nieruchomości opłaty notarialne i rejestrowe wynoszą zwykle łącznie około 900–1700 €. Bez testamentu dochodzi akt stwierdzenia dziedziczenia ustawowego, ok. 300–700 €. Do tego dochodzą podatek od spadków, plusvalía municipal i honorarium adwokata. Podatek bywa największą pozycją, ale w wielu regionach dzieci i małżonek płacą dzięki ulgom niewiele.
Czy zawsze trzeba iść do sądu?
Nie. Jeżeli spadkobiercy są zgodni, przyjęcie spadku, stwierdzenie dziedziczenia ustawowego i dział spadku można przeprowadzić u notariusza. Sąd jest potrzebny przy sporze o dział, o zachowek albo o ważność testamentu.
Ile trwa sprawa spadkowa w Hiszpanii?
Droga notarialna przy zgodnych spadkobiercach i kompletnych dokumentach trwa orientacyjnie kilka miesięcy. Najwięcej czasu zajmuje zwykle zebranie dokumentów, tłumaczeń i NIE. Postępowanie sądowe, np. o dział spadku, może trwać od roku do kilku lat.
Czy odpowiadam za długi zmarłego?
Tak, jeżeli przyjmiesz spadek wprost (pura y simple). Odpowiadasz wtedy również własnym majątkiem. Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność do wartości spadku, ale wymaga dochowania terminów i sporządzenia rzetelnego inwentarza.
Czy mogę przyjąć lub odrzucić spadek w Polsce?
Tak, ale w praktyce dokument trzeba przygotować pod hiszpańskiego notariusza. Najpewniejsze są dwie drogi: akt podpisany w wydziale konsularnym Ambasady Hiszpanii w Warszawie albo pełnomocnictwo notarialne z apostille i tłumaczeniem przysięgłym, na podstawie którego pełnomocnik złoży oświadczenie w Hiszpanii. Oświadczenie złożone przed polskim sądem na podstawie art. 13 rozporządzenia 650/2012 jest możliwe, ale hiszpańscy notariusze nie zawsze je honorują.
Czy zapłacę podatek od spadku także w Polsce?
Może tak się zdarzyć. Majątek w Hiszpanii nabyty przez obywatela polskiego lub osobę mieszkającą w Polsce podlega też polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn, a umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania spadków z Hiszpanią nie ma. Najbliższa rodzina jest zwolniona z polskiego podatku, jeżeli zgłosi nabycie na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od potwierdzenia nabycia spadku.
Potrzebujesz pomocy w sprawie spadkowej w Hiszpanii? Zapoznaj się z naszymi specjalizacjami lub skontaktuj się z nami, a ustalimy zakres, terminy i koszty w Twojej sprawie.
(+48) 797 870 285
Stan prawny na 20 października 2026 r.
Słowniczek najważniejszych terminów
- causante – spadkodawca, osoba zmarła, po której następuje dziedziczenie
- heredero – spadkobierca, dziedziczący cały spadek lub jego ułamkową część
- legatario – zapisobierca, nabywający konkretny, oznaczony składnik majątku
- herencia – spadek, ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego
- sucesión testamentaria / sucesión legítima – dziedziczenie testamentowe / dziedziczenie ustawowe
- legítima – przymusowa część spadkowa zastrzeżona dla najbliższych (legitimarios); w Katalonii prawo do wartości, bliższe konstrukcji polskiego zachowku
- usufructo – dożywotnie użytkowanie określonej części majątku
- aceptación pura y simple / a beneficio de inventario – przyjęcie spadku wprost (z pełną odpowiedzialnością za długi) / z dobrodziejstwem inwentarza (z ograniczeniem odpowiedzialności do wartości majątku spadkowego)
- repudiación – odrzucenie spadku
- acta de declaración de herederos abintestato / acta de notoriedad – akt notarialny stwierdzający krąg spadkobierców ustawowych, gdy zmarły nie zostawił testamentu
- escritura de aceptación y partición de herencia – akt notarialny przyjęcia i działu spadku
- contador-partidor dativo – osoba powołana przez notariusza lub sąd do dokonania działu spadku, gdy spadkobiercy nie mogą się porozumieć, a nie ma takiej osoby wskazanej w testamencie
- vecindad civil – przynależność obywatela Hiszpanii do jednego z regionalnych systemów prawa cywilnego (np. katalońskiego, baskijskiego)
- residencia habitual – miejsce zwykłego pobytu, kluczowe kryterium ustalania prawa właściwego dla spadku w sprawach transgranicznych
Źródła prawne
- Código Civil (Real Decreto de 24 de julio de 1889): https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-1889-4763
- Rozporządzenie (UE) nr 650/2012: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2012/650/oj?locale=pl
- Rozporządzenie (UE) 2016/1191: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/1191/oj
- Ley 29/1987 del Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones: https://www.boe.es/eli/es/l/1987/12/18/29
- Real Decreto 1629/1991 (Reglamento del ISD): https://www.boe.es/eli/es/rd/1991/11/08/1629
- Ley 1/2000 de Enjuiciamiento Civil: https://www.boe.es/eli/es/l/2000/01/07/1
- Ley 15/2015 de la Jurisdicción Voluntaria: https://www.boe.es/eli/es/l/2015/07/02/15
- Ley Orgánica 1/2025 (medidas en materia de eficiencia del Servicio Público de Justicia): https://www.boe.es/eli/es/lo/2025/01/02/1
- Ley 10/2008 (Libro cuarto del Código Civil de Cataluña): https://www.boe.es/eli/es-ct/l/2008/07/10/10




Zaświadczenie z rejestru testamentów (certificado de actos de última voluntad) oraz z rejestru ubezpieczeń na wypadek śmierci (certificado de contratos de seguros de cobertura de fallecimiento). Wydaje je 