Fianza a depósito w Hiszpanii – czym różnią się dwie formy zabezpieczenia najmu?
Decydując się na wynajem nieruchomości w Hiszpanii – zarówno jako właściciel, jak i najemca – warto znać podstawowe zasady dotyczące zabezpieczenia umowy. Jednym z najczęściej mylonych pojęć w hiszpańskim prawie najmu są fianza (czyli kaucja, o której pisaliśmy w tym artykule) i depósito (depozyt, dodatkowa gwarancja). Choć na pierwszy rzut oka wydają się podobne, w rzeczywistości pełnią różne funkcje, mają inne podstawy prawne i skutki praktyczne.
Dla osób przyzwyczajonych do polskiego systemu prawnego warto zaznaczyć, że hiszpańska fianza jest w dużej mierze odpowiednikiem kaucji zabezpieczającej przewidzianej w art. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, gdzie jej celem jest pokrycie ewentualnych szkód lub zaległości czynszowych. Depósito natomiast nie ma bezpośredniego odpowiednika w polskim prawie – stanowi dodatkowe, dobrowolne zabezpieczenie uzgadniane między stronami i nie jest uregulowane jako obowiązkowy element umowy.
W tym artykule przybliżymy, czym różnią się oba te mechanizmy, jakie mają konsekwencje prawne i finansowe, kto je przechowuje i w jakich sytuacjach można żądać ich zwrotu.
Czym jest fianza, czyli obowiązkowa kaucja?
Zgodnie z hiszpańską Ustawą o najmach miejskich (Ley de Arrendamientos Urbanos – LAU), każdy najemca przy podpisywaniu umowy najmu mieszkania jest zobowiązany do wniesienia fianzy, czyli kaucji. Jest to środek zabezpieczający interesy właściciela lokalu w przypadku nieuregulowania przez najemcę zobowiązań finansowych lub zniszczenia mienia.
Fianza jest obowiązkowa z mocy prawa i jej minimalna wysokość wynosi równowartość jednego miesiąca czynszu w przypadku mieszkań przeznaczonych na cele mieszkalne. W przypadku nieruchomości komercyjnych lub biurowych, fianza może wynosić nawet dwa miesiące.
Ważnym aspektem jest fakt, że kaucja nie pozostaje w gestii właściciela – musi być ona zdeponowana w odpowiednim urzędzie danej wspólnoty autonomicznej. Przykładowo, w Katalonii jest to INCASÒL, natomiast w Andaluzji funkcję tę pełni Agencia de Vivienda y Rehabilitación de Andalucía (AVRA).
W praktyce jednak zdarza się dość często, że właściciele pomijają ten obowiązek i zatrzymują kaucję na swoim prywatnym rachunku bankowym, co stanowi naruszenie przepisów. Taka praktyka może rodzić konsekwencje prawne, zwłaszcza w sytuacji sporu dotyczącego zwrotu kaucji po zakończeniu umowy najmu.
A czym jest depósito, czyli dodatkowa gwarancja?
W odróżnieniu od fianzy, depósito nie jest obowiązkowy – jest to opcjonalne zabezpieczenie, o które może poprosić właściciel, jeśli uzna, że fianza nie wystarcza do zabezpieczenia jego interesów. Może ono wynosić maksymalnie do dwóch dodatkowych miesięcy czynszu, zgodnie z art. 36.5 LAU.
Depósito pełni rolę dodatkowego bufora bezpieczeństwa i jest ustalane indywidualnie między stronami. Ma ono formę umowy cywilnej wpisanej do kontraktu najmu, ale – w przeciwieństwie do fianzy – nie musi być wpłacane do żadnej instytucji publicznej. Właściciel przechowuje tę kwotę we własnym zakresie i zobowiązany jest do jej zwrotu po zakończeniu najmu – o ile nie wystąpiły szkody lub zaległości w płatnościach.
Kluczowe różnice między fianza a depósito
Obowiązek prawny
Fianza – jest obowiązkowa i wymagana przez prawo. Depósito – nie jest obowiązkowy, ale może być uzgodniony dobrowolnie.
Sposób przechowywania
Fianza – musi zostać wpłacona do publicznego rejestru danego regionu. Depósito – przechowywane przez właściciela, bez obowiązku zgłaszania.
Maksymalna wysokość
Fianza – jeden miesiąc czynszu (lub dwa w przypadku lokali komercyjnych). Depósito – maksymalnie dwa miesiące czynszu.
Cel i zastosowanie
Fianza – zabezpiecza podstawowe ryzyka jak zaległości w czynszu czy drobne szkody. Depósito – może zabezpieczać bardziej wartościowe elementy wyposażenia lub dodatkowe ryzyka.
Zwrot środków
Fianza – zwrot do 30 dni od zakończenia umowy, poprzez urząd publiczny. Depósito – zwrot w terminie do 60 dni, bezpośrednio przez właściciela.
Kiedy warto żądać depósito?
Depósito jest często stosowane w przypadkach, gdy nieruchomość:
ma wysoki standard wykończenia,
jest w pełni umeblowana lub zawiera kosztowne sprzęty AGD/RTV,
była niedawno wyremontowana,
wynajmowana jest na czas określony krótszy niż 6 miesięcy.
W takich przypadkach właściciel może czuć, że podstawowa fianza nie wystarczy, aby pokryć potencjalne szkody, dlatego decyduje się na dodatkowy depozyt jako formę zabezpieczenia.
Co pokrywają fianza i depósito?
Oba mechanizmy mają na celu pokrycie strat właściciela wynikających z:
nieopłaconych rachunków,
szkód w lokalu powstałych z winy najemcy (np. uszkodzone meble, zepsuty sprzęt, zarysowane podłogi),
nadmiernego zużycia mieszkania ponad normalne użytkowanie.
Warto jednak podkreślić, że nie obejmują one uszkodzeń wynikających z normalnego zużycia (np. wypłowiałej farby) ani zdarzeń losowych jak zalania czy burze.
Obowiązki najemcy i właściciela
Najemca, który chce odzyskać fianzę i depósito po zakończeniu najmu, musi:
opuścić mieszkanie w stanie niepogorszonym,
nie zalegać z żadnymi opłatami,
wywiązać się z warunków umowy (np. terminowe wypowiedzenie),
zwrócić klucze.
Właściciel natomiast ma obowiązek:
przeprowadzić inspekcję lokalu,
sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy,
zwrócić środki (w całości lub części) w ustawowym terminie.
Czy właściciel może zatrzymać całość lub część fianzy lub depósito?
Tak, ale tylko w przypadku:
udokumentowanych zaległości czynszowych,
uszkodzeń nieruchomości ponad normalne zużycie,
nieopłaconych rachunków,
zerwania umowy przed czasem (jeśli było to przewidziane w umowie).
W każdym innym przypadku zatrzymanie kaucji może skutkować pozwem ze strony najemcy o bezpodstawne wzbogacenie lub szkody majątkowe.
Jeśli umowa najmu nadal obowiązuje, to najemca nie może jednostronnie zdecydować o niepłaceniu ostatniego miesiąca „bo jest kaucja”. To jest nielegalne i może skutkować roszczeniami sądowymi.
Fianza i depósito to dwa różne narzędzia prawne, które mają na celu zabezpieczenie interesów właściciela nieruchomości w Hiszpanii. Podczas gdy fianza jest obowiązkowa i ściśle regulowana przez prawo, depósito pozostaje opcjonalnym środkiem bezpieczeństwa uzgadnianym między stronami.
Dla właścicieli oznacza to większą elastyczność w zabezpieczaniu majątku, a dla najemców – konieczność dokładnej analizy warunków umowy przed jej podpisaniem. Odpowiednie zapisanie obu zabezpieczeń w kontrakcie jest kluczowe dla uniknięcia konfliktów przy zakończeniu najmu.
W razie wątpliwości związanych z najmem w Hiszpanii – zarówno po stronie wynajmującego, jak i najemcy – zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią.
Udzielimy profesjonalnego wsparcia i pomożemy zabezpieczyć Twoje interesy zgodnie z hiszpańskim prawem.
Prawo nieruchomości w Hiszpanii ma swoje specyficzne cechy, a jedną z nich jest reguła „tytułu i sposobu” (título y modo). Choć może brzmieć jak prawniczy technicyzm, zrozumienie tej zasady jest kluczowe, by przeniesienie własności nieruchomości było zgodne z prawem i w pełni skuteczne.
Podejmując decyzje dotyczące zakupu lub sprzedaży nieruchomości w Hiszpanii warto znać tego typu kwestie, żeby nie popełnić w całej procedurze błędów. Inną możliwością jest zlecenie poprowadzenia sprawy polskojęzycznemu prawnikowi w Hiszpanii, który zajmie się wszystkim za klienta.
Teoria „tytułu i sposobu” (título y modo) wywodzi się z prawa rzymskiego, które do dziś stanowi fundament wielu współczesnych systemów prawnych – w tym hiszpańskiego. W starożytnym Rzymie najpowszechniejszym sposobem nabycia własności było przekazanie rzeczy – w przypadku rzeczy ruchomych była to fizyczna dostawa, a w przypadku nieruchomości – wprowadzenie nabywcy na teren (tzw. traditio).
Co istotne, przekazanie to musiało mieć słuszną podstawę prawną (iusta causa traditionis) – na przykład umowę sprzedaży. Sprzedający przekazywał rzecz w ramach realizacji swojego zobowiązania umownego (causa solvendi). Tak więc, już w prawie rzymskim, do skutecznego przeniesienia własności potrzebne były dwa elementy: tytuł prawny (np. umowa) i akt przekazania (sposób).
Ta klasyczna konstrukcja przetrwała wieki i została przyjęta w wielu krajach prawa kontynentalnego – w tym w Hiszpanii.
A jak to wygląda w Polsce?
W polskim systemie prawnym obowiązuje również koncepcja dwuelementowa, choć ujęta w nieco inny sposób. Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego, umowa sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność już z chwilą jej zawarcia, o ile strony nie postanowiły inaczej. W przypadku nieruchomości natomiast, zgodnie z art. 158 KC, konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego. Kluczowe jednak jest to, że tytuł i sposób są zintegrowane w jednej czynności prawnej – nie wymagają oddzielnego działania, jak w Hiszpanii.
W praktyce oznacza to, że w Polsce własność przechodzi zazwyczaj już w momencie zawarcia umowy przenoszącej własność, o ile spełnione są wymagane warunki formalne. Tymczasem w Hiszpanii – jak wyjaśniamy dalej – nie wystarczy sama umowa. Konieczne jest również przekazanie posiadania (tradycja), by doszło do skutecznego przeniesienia prawa własności.
Tytuł i sposób – nierozłączna para, która czyni Cię właścicielem
Aby nabyć własność nieruchomości w Hiszpanii, nie wystarczy ustna umowa czy nawet pisemny kontrakt. Zgodnie z hiszpańskim Kodeksem Cywilnym (art. 609 i 1095) oraz bogatym orzecznictwem hiszpańskiego Sądu Najwyższego (m.in. z lat 2004, 2005, 2007, 2009 i 2010), konieczne są dwa elementy: tytuł prawny i sposób (czyli traditio).
Czym jest „tytuł prawny”?
Tytuł prawny to dokument lub umowa, która stanowi podstawę prawną przeniesienia własności – na przykład umowa sprzedaży. Tworzy ona zobowiązanie między stronami: sprzedający zobowiązuje się przenieść własność, a kupujący – zapłacić cenę. To jest „dlaczego” transakcji. Ale sam tytuł nie wystarcza do nabycia prawa własności.
A czym jest „sposób”?
Sposób przeniesienia własności to fizyczne lub prawne przekazanie posiadania nieruchomości. Dopiero w momencie przekazania nieruchomości dochodzi do skutecznego przeniesienia własności. Jak wyjaśniła Dyrekcja Generalna ds. Podatków w opinii z 2022 r. (V0021-22): „dla nabycia nieruchomości między osobami żyjącymi nie wystarczy sama umowa – konieczne jest także przekazanie posiadania”.
Przykłady „sposobu” (modo) to m.in. przekazanie kluczy, podpisanie aktu notarialnego z oświadczeniem o wydaniu nieruchomości lub przekazanie dokumentów umożliwiających jej użytkowanie – w formie faktycznej lub symbolicznej, o ile wyraża wolę wydania i objęcia posiadania.
Bez jednego z tych elementów przeniesienie własności nie jest skuteczne.
Kiedy umowa powstaje, a kiedy jest wykonana?
Dla pełnego zrozumienia należy rozróżnić dwa momenty:
Zawarcie umowy (perfection): następuje, gdy strony osiągną porozumienie co do przedmiotu i ceny. Zgodnie z art. 1450 Kodeksu Cywilnego, umowa sprzedaży jest wiążąca od chwili uzgodnienia istotnych warunków – nawet jeśli jeszcze nie nastąpiło przekazanie rzeczy ani zapłata. W tym momencie powstaje tytuł.
Wykonanie umowy (consummation): to moment, w którym obie strony realizują swoje zobowiązania – sprzedający przekazuje nieruchomość, a kupujący płaci cenę (art. 1445 KC). Dopiero wtedy następuje przekazanie własności – poprzez sposób.
Rola aktu notarialnego i wpisu do rejestru
Wielu klientów uważa, że to podpisanie aktu notarialnego lub wpis do Rejestru Własności czyni ich właścicielami. To jednak nie do końca prawda.
Podpisanie aktu notarialnego sprzedaży to powszechnie przyjęta i bezpieczna forma realizacji traditio. Prawo cywilne domniemywa, że podpisanie aktu oznacza również przekazanie posiadania – chyba że strony postanowią inaczej. Zatem akt notarialny pełni funkcję zarówno tytułu, jak i sposobu, skutkując przeniesieniem własności.
Natomiast wpis do Rejestru Własności nie jest warunkiem nabycia prawa własności. Sąd Najwyższy wyjaśnił to w wyroku z 2014 roku (nr 541/2014): „tytuł i sposób to elementy nabycia, a rejestr jedynie potwierdza nabycie, które już nastąpiło”. Rejestr zapewnia ochronę prawną – ale właścicielem stajesz się już wcześniej, poprzez połączenie tytułu i sposobu.
Od umowy do przekazania: jak wygląda to w praktyce?
Dla lepszego zobrazowania – wyobraź sobie zakup pomarańczy na targu.
Umowa zostaje zawarta, gdy mówisz sprzedawcy, że chcesz pomarańczę, on się zgadza i ustalacie cenę. Ale właścicielem pomarańczy stajesz się dopiero wtedy, gdy ją odbierzesz i zapłacisz. Dopiero wtedy następuje faktyczna zmiana własności.
W przypadku nieruchomości proces jest bardziej złożony i rozciągnięty w czasie. Opóźnienia między zawarciem umowy (tytułem) a przekazaniem nieruchomości (sposobem) mogą wynikać z:
czynników dotyczących nieruchomości: np. jeśli budowa nie została zakończona, jeśli konieczne jest uporządkowanie sytuacji prawnej, uzyskanie zezwoleń, itp.;
czynników osobistych stron: sprzedający może potrzebować czasu na wyprowadzkę, a kupujący może oczekiwać na decyzję kredytową banku.
Mimo to, umowa przedwstępna (np. z zadatkiem) jest prawnie wiążąca i skuteczna, a przeniesienie własności następuje w momencie przekazania nieruchomości.
Zasada „tytułu i sposobu” to fundament nabywania własności nieruchomości w Hiszpanii. Nie jest to jedynie koncepcja prawna – to realna gwarancja, że transakcja jest ważna i bezpieczna.
W naszej kancelarii dbamy o to, by każda transakcja spełniała wszystkie wymogi prawne i przebiegała bez niespodzianek.
Masz pytania związane z transakcją nabycia nieruchomości w Hiszpanii?
Planując przyszłość, warto zadbać o to, aby posiadany majątek – zwłaszcza ten ulokowany za granicą – trafił po śmierci dokładnie tam, gdzie jest to pożądane. Testament to kluczowy dokument, który w tym pomoże. W przypadku posiadania nieruchomości, udziałów w spółkach czy kont bankowych w Hiszpanii, warto rozważyć sporządzenie tam oddzielnego testamentu.
Choć nie jest to obowiązkowe, taki krok znacznie ułatwi bliskim załatwienie formalności i ochroni ich przed niepotrzebnym stresem oraz dodatkowymi kosztami. W tym artykule wyjaśniono, dlaczego polscy przedsiębiorcy lub inwestorzy powinni zainteresować się hiszpańskim testamentem i jakie korzyści może to przynieść im i ich rodzinom.
Czym jest hiszpański testament? Podstawowe informacje
Hiszpański testament, podobnie jak polski, to dokument, w którym określa się, co stanie się z majątkiem po śmierci jego właściciela. Aby był ważny, musi spełniać określone warunki prawne.
Kto może sporządzić testament w Hiszpanii?
Osoba, która ukończyła 14 lat.
Osoba w pełni świadoma swoich działań (ocenia to notariusz w chwili sporządzania dokumentu).
Testament jest aktem osobistym – należy sporządzić go samodzielnie, bez przymusu czy podstępu. W większości przypadków testament sporządza się u notariusza, który potwierdza tożsamość testatora, jego zdolność do czynności prawnych i dba o formalności. Gotowy dokument jest zgłaszany do Rejestru Aktów Ostatniej Woli (hiszp. Registro General de Actos de Última Voluntad).
Najpopularniejsze rodzaje testamentów w Hiszpanii:
Testament otwarty: Najczęstszy wybór. Ostatnią wolę przekazuje się notariuszowi ustnie lub na piśmie. Notariusz przygotowuje akt, odczytuje go na głos, a testator potwierdza treść podpisem. Obecność świadków zazwyczaj nie jest wymagana, chyba że zażyczy sobie tego testator, zażąda tego notariusz, lub gdy np. testator nie może samodzielnie przeczytać dokumentu.
Testament zamknięty: Sporządzany jest przez testatora samodzielnie (własnoręcznie lub np. na komputerze z podpisem na każdej stronie), a następnie umieszczany w zamkniętej kopercie. Notariusz potwierdza fakt jego sporządzenia.
Testament holograficzny: Pisany jest w całości odręcznie, z datą i podpisem testatora. Po jego śmierci notariusz musi go uwierzytelnić.
Ze względu na udział notariusza i formalności, testament otwarty daje największą pewność, że ostatnia wola zostanie zrealizowana zgodnie z oczekiwaniami.
Dlaczego nierezydent powinien rozważyć sporządzenie testamentu w Hiszpanii?
Posiadanie testamentu hiszpańskiego nie jest prawnym obowiązkiem. Jednak brak takiego dokumentu, w przypadku posiadania aktywów w Hiszpanii, może skomplikować sytuację spadkobierców.
Główne korzyści z posiadania hiszpańskiego testamentu:
Szybsza procedura spadkowa: Majątek w Hiszpanii podlega w pierwszej kolejności prawu hiszpańskiemu. Polski testament obejmujący hiszpańskie aktywa wymaga uznania w Hiszpanii. Oznacza to dodatkowe koszty (tłumaczenia, opłaty sądowe) i znacznie wydłuża czas przekazania majątku bliskim – nawet do kilku lat. Z hiszpańskim testamentem procedura może skrócić się do kilku tygodni.
Oszczędność pieniędzy: Unika się kosztów związanych z tłumaczeniem i legalizacją polskich dokumentów spadkowych na potrzeby hiszpańskich urzędów.
Jasne określenie woli spadkodawcy: Hiszpański testament jasno precyzuje, jak ma być podzielony majątek znajdujący się w Hiszpanii, co minimalizuje ryzyko nieporozumień.
Możliwość wyboru prawa właściwego: W hiszpańskim testamencie można wskazać, że do dziedziczenia majątku w Hiszpanii ma być stosowane prawo polskie. Jest to kluczowe, ponieważ hiszpańskie i polskie prawo spadkowe znacznie się różnią.
Ważne: kwestia podatku! Spadkobiercy muszą rozliczyć podatek od spadków i darowizn w Hiszpanii w ciągu 6 miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy (z możliwością jednorazowego przedłużenia o kolejne 6 miesięcy po złożeniu wniosku). Opóźnienia wiążą się z odsetkami i karami.
Brak hiszpańskiego testamentu może oznaczać, że majątek zostanie podzielony według hiszpańskich zasad, które mogą być sprzeczne z intencjami spadkodawcy. Dla bliskich, w trudnym czasie żałoby, może to oznaczać dodatkowy stres i walkę o swoje prawa.
Kluczowe różnice: hiszpańskie a polskie prawo spadkowe – co warto wiedzieć?
Zrozumienie różnic między polskim a hiszpańskim prawem spadkowym jest kluczowe, szczególnie przy świadomym wyborze prawa, które będzie regulować dziedziczenie majątku w Hiszpanii.
Zachowek (hiszp. legítima) – największa różnica:
Oba systemy prawne znają instytucję zachowku, czyli część majątku gwarantowaną najbliższym. Jednak hiszpańska legítima jest bardziej rygorystyczna i ogranicza swobodę dysponowania majątkiem w testamencie, jeśli testator posiada tzw. spadkobierców przymusowych.
Kto dziedziczy obowiązkowo w Hiszpanii?
Dzieci i wnuki: Muszą otrzymać 2/3 majątku. Jedna z tych trzecich części (tzw. legítima estricta) musi być podzielona równo. Drugą (tzw. mejora) testator może swobodnie rozdzielić między dzieci i wnuki. Dopiero ostatnią 1/3 majątku można dowolnie dysponować.
Rodzice i dziadkowie (gdy nie ma dzieci/wnuków): Otrzymują 1/2 majątku. Jeśli żyje małżonek testatora, ich udział zmniejsza się do 1/3.
Małżonek: To duża różnica względem Polski! W Hiszpanii małżonek dziedziczy nie własność, a prawo do użytkowania części majątku. Wielkość tego prawa zależy od tego, czy są inni spadkobiercy:
Jeśli są dzieci: małżonek ma prawo do użytkowania 1/3 majątku (tej części zwanej mejora).
Jeśli są tylko rodzice/dziadkowie: małżonek ma prawo do użytkowania 1/2 majątku.
Jeśli nie ma ani dzieci, ani rodziców/dziadkowie: małżonek ma prawo do użytkowania 2/3 majątku.
Co to oznacza w praktyce? Wdowa lub wdowiec w Hiszpanii może np. mieszkać w odziedziczonym mieszkaniu lub je wynajmować, ale nie może go sprzedać, ponieważ nie jest jego właścicielem.
Przykład:
Pan Jan, Polak, jest właścicielem apartamentu w Alicante. Ma żonę Alicję i dorosłego syna Krzysztofa.
Bez testamentu (lub z testamentem podlegającym prawu hiszpańskiemu): Syn Krzysztof otrzymałby własność całego apartamentu. Żona Alicja uzyskałaby jedynie prawo do użytkowania 1/3 tej nieruchomości.
Z hiszpańskim testamentem i wyborem prawa polskiego: Pan Jan mógłby zdecydować inaczej. Mógłby np. zapisać cały apartament żonie Alicji (która stałaby się jego właścicielką) lub podzielić własność między żonę i syna (np. po 1/2). Syn Krzysztof miałby w Polsce prawo do zachowku (w tym przypadku roszczenie pieniężne o wartości 1/4 nieruchomości, jeśli całość odziedziczyłaby żona).
Swoboda testowania:
Jak widać, polskie prawo daje większą swobodę w dysponowaniu majątkiem. W Hiszpanii, aby testament był ważny, podział majątku musi uwzględniać zasady legítimy. W Polsce można dowolnie zapisać majątek wybranym osobom, a uprawnieni do zachowku mogą go dochodzić sądownie po śmierci testatora.
Wybór prawa jest kluczowy:
Możliwe jest wskazanie w hiszpańskim testamencie prawa polskiego jako właściwego dla dziedziczenia majątku w Hiszpanii. Jest to często korzystne rozwiązanie dla Polaków, pozwalające uniknąć rygorystycznych hiszpańskich zasad dotyczących legítimy i zapewnić małżonkowi prawo własności, a nie tylko użytkowania.
Konsekwencje braku hiszpańskiego testamentu dla nierezydenta
Brak hiszpańskiego testamentu, w przypadku posiadania aktywów w tym kraju, może prowadzić do wielu problemów dla bliskich spadkodawcy. Oto najczęstsze z nich:
Automatyczne zastosowanie prawa hiszpańskiego: Bez wskazania prawa właściwego, zastosowanie znajdzie prawo hiszpańskie. Oznacza to, że majątek może zostać podzielony inaczej, niż życzyłby sobie tego spadkodawca, ze względu na wspomnianą legítimę. Na przykład, partnerka, z którą testator nie był w związku małżeńskim, może nie otrzymać nic, jeśli miał dzieci lub rodziców.
Długotrwałe i kosztowne procedury: Ustalenie spadkobierców i uznanie polskiego postępowania spadkowego w Hiszpanii to proces czasochłonny. Wymaga tłumaczeń przysięgłych, legalizacji dokumentów i może trwać nawet kilka lat, generując znaczne koszty.
Ryzyko „zablokowania” dostępu do majątku: Do czasu zakończenia formalności spadkowych, dostęp do nieruchomości, kont bankowych czy innych aktywów w Hiszpanii może być utrudniony lub niemożliwy.
Stres i konflikty rodzinne: Formalności i zawiłości prawne w obcym kraju to dodatkowy stres dla rodziny w żałobie. Niejasny podział majątku może również prowadzić do nieporozumień i konfliktów między bliskimi.
Sporządzenie hiszpańskiego testamentu to proaktywne działanie, które oszczędza najbliższym tych problemów.
Jak sporządzić ważny testament w Hiszpanii – praktyczne kroki
Procedura sporządzenia testamentu otwartego (najpopularniejszego) w Hiszpanii jest uregulowana i nie jest skomplikowana. Oto praktyczne kroki:
Kontakt z prawnikiem specjalizującym się w hiszpańskim prawie spadkowym: Doświadczony, dwujęzyczny prawnik (np. z Kancelarii Wach & Wach) pomoże przygotować dokumenty i zapewni wsparcie językowe. Jest to ważne, ponieważ cała procedura u notariusza odbywa się w języku hiszpańskim. Prawnik doradzi też w kwestii specyficznych regulacji w niektórych Wspólnotach Autonomicznych (np. Katalonia, Baleary).
Umówienie spotkania z notariuszem i przygotowanie dokumentów: Na spotkanie należy zabrać dokument tożsamości. W treści testamentu, oprócz rozdysponowania majątkiem, kluczowe jest wskazanie prawa właściwego (np. polskiego). Pozwoli to uniknąć hiszpańskich zasad dotyczących legítimy. Należy poinformować notariusza o swojej ostatniej woli.
Sporządzenie i podpisanie aktu notarialnego: Notariusz sporządzi akt, odczyta go, a testator potwierdzi zgodność treści podpisem. W przypadku braku biegłej znajomości języka hiszpańskiego, konieczny będzie udział tłumacza (może to być prawnik reprezentujący testatora). Świadomość testatora i zrozumienie treści testamentu są kluczowe dla jego ważności.
Dopełnienie formalności: Podpisany testament jest rejestrowany przez notariusza w Rejestrze Aktów Ostatniej Woli. Oryginał pozostaje w kancelarii notarialnej. Należy opłacić usługę notarialną i wpis do rejestru. Warto poinformować bliskich o sporządzeniu testamentu i miejscu jego przechowywania – ułatwi im to formalności w przyszłości.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Oto odpowiedzi na pytania, które często pojawiają się wśród polskich przedsiębiorców i inwestorów:
Czy można w Hiszpanii sporządzić testament samodzielnie, bez notariusza?Tak, ale z zastrzeżeniami. Można sporządzić testament własnoręczny (holograficzny) – musi być w całości napisany odręcznie, opatrzony datą i podpisany. Po śmierci spadkodawcy musi zostać uwierzytelniony przez notariusza. Ze względu na formalności i pewność prawną, rekomenduje się testament otwarty, sporządzony u notariusza.
Czy można mieć dwa testamenty – jeden w Polsce, drugi w Hiszpanii? Czy jeden nie unieważni drugiego?Tak, to możliwe i często wskazane. Ważne, aby postanowienia testamentów nie były ze sobą sprzeczne. Najlepiej, aby polski testament dotyczył majątku w Polsce, a hiszpański – majątku w Hiszpanii.
Czy można wybrać prawo polskie jako właściwe dla dziedziczenia majątku w Hiszpanii?Zdecydowanie tak. Zgodnie z prawem UE, testator może wskazać w testamencie prawo swojego obywatelstwa (czyli polskie) jako właściwe. Jest to częsty wybór wśród Klientów Kancelarii. Bez takiej klauzuli automatycznie zastosowane zostanie prawo hiszpańskie.
Czy można sporządzić hiszpański testament zdalnie?Nie. Testament wymaga osobistego stawiennictwa u notariusza. Chodzi o weryfikację tożsamości testatora i pewność, że rozumie on podejmowane działania.
Czy sporządzenie testamentu w Hiszpanii jest drogie?Niekoniecznie. Koszt usługi notarialnej zależy od objętości dokumentu, ale zazwyczaj nie przekracza kilkudziesięciu euro (np. około 50 EUR), plus VAT (obecnie 21%) i opłata za wpis do rejestru. W porównaniu do potencjalnych kosztów i problemów związanych z brakiem testamentu, jest to niewielka inwestycja.
Czy w hiszpańskim testamencie można kogoś wydziedziczyć?Tak, ale hiszpańskie przepisy dotyczące wydziedziczenia są szczegółowe i wymagają zaistnienia konkretnych przesłanek (np. poważne zaniedbanie obowiązków rodzinnych, przemoc). Przyczyny wydziedziczenia muszą być jasno wskazane w testamencie.
W przypadku innych pytań, zachęcamy do kontaktu. Chętnie przeanalizujemy daną sytuację.
Spokój ducha dzięki hiszpańskiemu testamentowi
Chociaż nie ma prawnego obowiązku, sporządzenie hiszpańskiego testamentu przez nierezydenta posiadającego majątek w Hiszpanii to rozsądne i perspektywiczne rozwiązanie. Zapewnia spokój ducha spadkodawcy i jego bliskim, upraszcza proces dziedziczenia, obniża koszty i gwarantuje, że majątek zostanie podzielony zgodnie z ostatnią wolą.
W ten sposób unika się ryzyka skomplikowanych, wieloletnich postępowań spadkowych w dwóch krajach, niepotrzebnego stresu dla rodziny i potencjalnie niekorzystnego podziału majątku według obcych reguł. Jest to inwestycja w bezpieczeństwo prawne najbliższych.
Warto skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej
W przypadku posiadania nieruchomości, kont bankowych lub innych aktywów w Hiszpanii, rekomendujemy sporządzenie testamentu przed hiszpańskim notariuszem. Kancelaria Wach & Wach specjalizuje się w obsłudze polskich przedsiębiorców na rynku hiszpańskim.
Nasi prawnicy:
Krok po kroku wyjaśnią cały proces.
Zapewnią wsparcie prawne i językowe.
Pomogą przygotować testament zgodny z wolą klienta i obowiązującym prawem.
Doradzą w wyborze prawa właściwego, aby jak najlepiej zabezpieczyć interesy spadkodawcy i jego bliskich.
Dzięki naszej pomocy można zyskać pewność, że hiszpański testament będzie skuteczny i bezproblemowo wykonany, gdy nadejdzie czas.
Aby dowiedzieć się więcej, zapraszamy do kontaktu. Nasi prawnicy odpowiedzą na wszelkie pytania i pomogą dopasować najlepsze rozwiązania do indywidualnej sytuacji.
Zakup nieruchomości w Hiszpanii to marzenie wielu osób szukających słońca, klimatu śródziemnomorskiego oraz stabilnej formy ulokowania kapitału.
Coraz częściej wybór pada na rynek pierwotny, czyli tzw. obra nueva — nowoczesne mieszkania i apartamenty oferowane bezpośrednio przez deweloperów. Jak wynika z danych opublikowanych przez hiszpański Narodowy Urząd Statystyczny (Instituto Nacional de Estadística – INE), liczba zawieranych transakcji w tym segmencie wzrosła w ciągu ostatniego roku aż o 50%.
Taki wzrost zainteresowania nowym budownictwem nie jest przypadkowy. Dla wielu kupujących kluczowe znaczenie ma możliwość samodzielnej aranżacji wnętrza oraz unikanie typowych problemów związanych z rynkiem wtórnym – takich jak przestarzałe instalacje czy zły stan techniczny. Inwestorzy z kolei doceniają wysoki standard wykończenia, atrakcyjne lokalizacje i nowoczesną infrastrukturę, które sprzyjają zarówno wynajmowi, jak i późniejszej sprzedaży z zyskiem.
Nie można jednak zapominać, że inwestowanie w nieruchomości, które często jeszcze fizycznie nie istnieją, wiąże się z istotnymi ryzykami – zarówno prawnymi, jak i finansowymi. Niewłaściwe przygotowanie lub brak odpowiedniego zabezpieczenia interesów kupującego może prowadzić do poważnych konsekwencji.
Dlatego też przygotowaliśmy praktyczny przegląd najważniejszych korzyści i zagrożeń związanych z zakupem obra nueva w Hiszpanii. W artykule omówimy również typowe błędy popełniane przez kupujących, sposoby minimalizowania ryzyka, a także przeanalizujemy realne koszty transakcyjne w trzech najchętniej wybieranych regionach: Katalonii, Wspólnocie Walencji oraz Andaluzji.
Jeśli rozważasz zakup nieruchomości z rynku pierwotnego – na własne potrzeby lub jako inwestycję – ten poradnik pomoże Ci zrozumieć realia hiszpańskiego rynku i świadomie zaplanować każdy krok procesu.
Bez względu na przyczynę, którą kieruje się kupujący, niniejszy artykuł został przygotowany z myślą o osobach, które rozważają zakup nieruchomości w nowym budownictwie w Hiszpanii zarówno na własny użytek, jak i w celach inwestycyjnych. Będzie on poruszać kluczowe kwestie, które należy uwzględnić w procesie poszukiwania nieruchomości, a następnie sfinalizowania transakcji tak aby był on bezpieczny, a jednocześnie możliwie najlepiej zabezpieczał interesy kupującego.
Hiszpański pierwotny rynek nieruchomości określa się jako obra nueva, co oznacza dosłownie „nowe budownictwo”, które dopiero powstało lub powstanie w niedalekiej przyszłości. Kupujący staje się pierwszym mieszkańcem takiej nieruchomości.
Komfort i standard życia
Fakt, że jesteś pierwszym mieszkańcem, to kluczowy argument dla wielu kupujących. Brak poprzednich lokatorów pozwala na aranżację mieszkania w pełni odpowiadającą Twoim oczekiwaniom. Nowe budownictwo oferuje zazwyczaj wyższy standard niż starsze mieszkania, co przekłada się na większy komfort i niższe koszty użytkowania dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań technicznych i energetycznych.
Atrakcyjne lokalizacje i infrastruktura
Deweloperzy często budują osiedla mieszkaniowe w świetnie zlokalizowanych miejscach, co jest niewątpliwym atutem. Nowoczesna infrastruktura dodatkowo podnosi atrakcyjność inwestycji.
Potencjał inwestycyjny
Wspomniane zalety korzystnie wpływają na zwrot z inwestycji w przypadku wynajmu. Nowe mieszkania szybciej znajdują najemców i pozwalają na uzyskanie wyższych stawek czynszu.
Zabezpieczenia prawne dla kupujących
Zakup nieruchomości w nowym budownictwie wiąże się również z korzyściami natury prawnej. Hiszpańskie prawo przewiduje szczególne zabezpieczenia dla kupujących nieruchomości, które jeszcze nie istnieją. Jest to oczywiste, ponieważ sytuacja ta niesie większe ryzyko niż zakup nieruchomości z rynku wtórnego, którą można obejrzeć i zweryfikować. Ustawodawca wprowadził mechanizmy prawne chroniące kupującego i wpłacone przez niego środki.
Przykładem jest system wpłacania zaliczek. Zwyczajowo deweloper wymaga wpłaty około 20% ceny nieruchomości powiększonej o 10% podatku VAT. Dla nieruchomości o wartości 300 000 EUR zaliczka wyniosłaby 66 000 EUR (60 000 EUR zaliczki + 6 000 EUR VAT). Kwoty te nie są małe, a ryzyko ich utraty byłoby dotkliwe w przypadku nieukończenia budowy lub upadłości dewelopera. Na wypadek takich sytuacji ustawodawca nałożył na deweloperów szereg obowiązków mających na celu adekwatne zabezpieczenie sytuacji kupujących na rynku pierwotnym.
Obowiązki dewelopera w kontekście zaliczek:
Pozwolenie na budowę: Deweloper musi uzyskać pozwolenie na budowę przed rozpoczęciem inwestycji. Kupujący powinien zweryfikować jego posiadanie przed wpłatą środków.
Ubezpieczenie inwestycji: Całość inwestycji, na każdym jej etapie, powinna być ubezpieczona przez uprawniony podmiot. Dane ubezpieczyciela należy zweryfikować.
Zabezpieczenie zwrotu zaliczek: Od momentu uzyskania pozwolenia na budowę i pobierania zaliczek, deweloper musi zabezpieczyć ich zwrot. Zabezpieczenie obejmuje wpłaconą kwotę, podatek VAT oraz odsetki ustawowe naliczane od wpłaty do planowanej daty przekazania nieruchomości.
Formy zabezpieczenia wpłat:
Polisa ubezpieczeniowa (seguro de caución): Zawierana indywidualnie dla każdego kupującego i konkretnej nieruchomości. Chroni przed niewywiązaniem się dewelopera z obowiązków (np. brak rozpoczęcia budowy, nieoddanie nieruchomości). Kupujący może dochodzić zwrotu od dewelopera, a jeśli ten nie zwróci środków w ciągu 30 dni, bezpośrednio od ubezpieczyciela. Ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę odszkodowania od zgłoszenia szkody. Koszt polisy ponosi deweloper, który odpowiada również za jej ważność i ciągłość.
Gwarancja bankowa (aval bancaria): Wystawiana przez bank na żądanie dewelopera, ważna od rozpoczęcia budowy do przekazania nieruchomości. Koszty ponosi deweloper. W przypadku naruszenia ze strony dewelopera, należy go najpierw wezwać do zwrotu środków i rozwiązania umowy. Po 30 dniach braku reakcji można skierować roszczenie bezpośrednio do banku. Roszczenia należy zgłaszać w ciągu 2 lat od ich wystąpienia. Gwarancja wygasa po prawidłowym spełnieniu zobowiązania przez dewelopera (ukończenie budowy, uzyskanie zezwolenia na użytkowanie, przekazanie nieruchomości, zazwyczaj przy podpisaniu aktu notarialnego).
Dedykowany rachunek bankowy
Deweloper pobierający zaliczki na nieruchomość „na planach” musi wpłacić te środki na dedykowany rachunek bankowy, założony wyłącznie w tym celu. Konto to można otworzyć tylko po przedstawieniu ważnej gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej. Wpłacona zaliczka może być wykorzystana wyłącznie na finansowanie danej inwestycji budowlanej (wynagrodzenia wykonawców, koszty materiałów).
Prawo wymaga od dewelopera pełnej transparentności: musi poinformować kupujących o terminie ukończenia budowy, dedykowanym rachunku bankowym, warunkach zwrotu zaliczki oraz wskazać instytucję udzielającą gwarancji. Zapisy te powinny znaleźć się w umowie przedwstępnej. Pamiętając o tych obowiązkach dewelopera i korzystając z profesjonalnego wsparcia, można bezpiecznie sfinalizować transakcję.
Wsparcie prawne w Hiszpanii
Ze względu na złożoność hiszpańskich przepisów prawa i specyfikę rynku pierwotnego, zdecydowanie rekomenduje się skorzystanie z pomocy lokalnego prawnika specjalizującego się w nieruchomościach. Tylko adwokat z uprawnieniami do wykonywania zawodu w Hiszpanii może skutecznie zweryfikować legalność inwestycji, poprawność dokumentów i prawidłowe ustanowienie wymaganych zabezpieczeń. Profesjonalna analiza prawna przed podpisaniem umowy pozwala uniknąć kosztownych błędów i zwiększa bezpieczeństwo transakcji.
Główne ryzyka związane z obra nueva
Jednym z najbardziej znaczących ryzyk jest utrata wpłaconych zaliczek na poczet nieruchomości, która dopiero powstaje lub nawet jeszcze nie powstała. Modelowo, zwrot ww. kwot, powiększonych o podatek i odsetki, powinien zostać zabezpieczony przez dewelopera na cały okres trwania budowy, tak aby kupujący bez problemu mógł odzyskać wpłacone przez siebie kwoty w przypadku niewywiązania się dewelopera z jego obowiązków. Ogromnym kłopotem dla kupujących będzie sytuacja, w
której deweloper nie ustanowi wymaganego zabezpieczenia wpłaconych kwot albo zrobi to w sposób nieprawidłowy lub niezgodny z wymogami formalnymi (np. nie uwzględniając ogółu wpłaconych należności lub kierując się do instytucji ubezpieczeniowej spoza Hiszpanii). Takie pomyłki należy zauważyć możliwie najszybciej, weryfikując dostarczone przez dewelopera dokumenty, a następnie zgłosić zastrzeżenia w celu ich niezwłocznej korekty.
Ponadto, problematyczne może być nie tyle samo opóźnienie w realizacji inwestycji, które prawdę mówiąc zdarza się dość często, ale przede wszystkim ryzyko jej niedokończenia, a przez to – nieoddania kupującym. Może mieć to miejsce przykładowo w sytuacji niewypłacalności i ogłoszenia upadłości sprzedającego. Dlatego tak ważny jest wybór dewelopera i wcześniejsze zweryfikowanie jego doświadczenia oraz dotychczas zakończonych inwestycji. Często dobre sprawdzenie firmy pod kątem formalnym i zapoznanie się z opiniami na jej temat może jednoznacznie upewnić nas, że nie jest to podmiot, który chcielibyśmy obdarzyć zaufaniem i powierzyć mu swój kapitał.
Nie zapominajmy również, iż deweloper, jako podmiot profesjonalny i dobrze znający realia rynku, może chcieć wykorzystać swoją uprzywilejowaną pozycję wprowadzając do umowy zapisy niekorzystne dla kupującego pod kątem przykładowo nadmiernie wysokich kar umownych, zrzeczenia się roszczeń względem dewelopera czy braku wskazania w umowie jasnych terminów dotyczących oddania nieruchomości/postępu prac. Zapisy tego rodzaju zawsze powinny być zweryfikowane z profesjonalistą, który po pierwsze sprawdzi je pod kątem legalności, ale również zaproponuje zmiany, które zabezpieczą interes klienta w możliwie najkorzystniejszy dla niego sposób.
Największym, choć może nieoczywistym, ryzykiem jest niewiedza kupującego i podejmowanie decyzji pod wpływem emocji. Zakup nieruchomości to trudna i kosztowna sprawa, generująca duży stres. Wiele osób kieruje się uczuciami kosztem obiektywnej analizy, co zwiększa ryzyko błędów. W procesie tym występuje wiele zmiennych, często niezależnych od kupującego, które warto próbować przewidzieć. Z doświadczenia wiemy jednak, że odpowiednie przygotowanie i skorzystanie z profesjonalnej pomocy pozwalają uniknąć wielu skomplikowanych problemów. Szczegółowe rozwiązania minimalizujące ryzyka omówimy poniżej.
Analiza finansowa w wybranych regionach
Odchodząc od kwestii teoretycznych, warto przyjrzeć się konkretnym danym liczbowym, aby lepiej zrozumieć wartość i ryzyka inwestycji. Nieruchomości z rynku pierwotnego są zazwyczaj droższe niż te z rynku wtórnego. Nabycie nowej nieruchomości wiąże się również z dodatkowymi kosztami i podatkami, które należy uwzględnić w szacunkach finansowych:
Podatek VAT (IVA): Zazwyczaj 10% wartości nieruchomości mieszkalnej.
Podatek AJD (Actos Jurídicos Documentados): Podatek od czynności prawnych, płatny przy podpisaniu aktu notarialnego. Stawka zależy od Wspólnoty Autonomicznej.
Opłaty notarialne: Taksa notarialna pobierana przez notariusza, zwyczajowo około 0,2-0,5% wartości nieruchomości.
Opłata za wpis do Rejestru Nieruchomości: Zależna od wartości nieruchomości, około 0,1-0,25% wartości nieruchomości.
Inne koszty: Wycena nieruchomości, tłumaczenia, obsługa prawna, prowizja dla agenta nieruchomości itp., w zależności od korzystania z usług profesjonalistów.
Aby lepiej zobrazować sytuację, przeanalizujemy koszty zakupu nieruchomości na rynku pierwotnym w trzech regionach najczęściej wybieranych przez Polaków: Katalonii, Wspólnocie Walencji i Andaluzji.
Zakup nieruchomości na rynku pierwotnym w Katalonii
Katalonia jest jedną z najpopularniejszych lokalizacji, gdzie nasi klienci decydują się zakupić swoją nieruchomość. Jest to jedna z najdroższych Wspólnot Autonomicznych, gdzie średnio za metr kwadratowy nieruchomości trzeba zapłacić 2.493 €. Standardowo, podatek VAT wynosi tutaj 10%. W przypadku Katalonii podatek AJD wynosi 1,5% wartości nieruchomości. Ze względu na dużą popularność tego regionu specjaliści wskazują, iż jest to obszar, który oferuje atrakcyjne stopy zwrotu dla inwestorów zainteresowanych wynajmem kupionych nieruchomości.
Szacuje się, iż w tej Wspólnocie Autonomicznej, obok ceny nieruchomości, należy doliczyć koszty transakcyjne w wysokości około 12-13% wartości nieruchomości.
Zakup nieruchomości na rynku pierwotnym we Wspólnocie Walencji
Wiele osób poszukuje również idealnej nieruchomości we Wspólnocie Walencji – szczególnym zainteresowaniem cieszą się miasta takie jak Walencja, Alicante, czy miejscowości nadmorskie jak Torrevieja. Średnie ceny za metr kwadratowy nieruchomości są tu nieco niższe niż w przypadku Katalonii i wynoszą średnio 2.117 €. W przypadku Wspólnoty Walencji, niezmiennie podatek VAT wynosi 10%, natomiast podatek AJD ma stawkę 1,5%. Co należy wspomnieć, region ten jest obszarem, który rocznie przyciąga wielu turystów zainteresowanych nadmorskim odpoczynkiem, stąd znaczącą stopę zwrotu będzie można odnotować inwestując w nieruchomości w celu wynajmu krótkoterminowego.
Szacuje się, iż w tej Wspólnocie Autonomicznej, obok ceny nieruchomości, należy doliczyć koszty transakcyjne w wysokości około 12-13,5% wartości nieruchomości.
Zakup nieruchomości na rynku pierwotnym w Andaluzji
Inną popularną destynacją jest Andaluzja – uwagą inwestorów cieszą się nie tylko duże miasta takie jak Sevilla czy Malaga, ale przede wszystkim nadmorskie miejscowości takie jak Marbella czy Estepona. Szacuje się, iż cena za metr kwadratowy nieruchomości na sprzedaż wynosi tutaj średnio 2.390 €, a najwyższe ceny odnotowuje się wśród mieszkań i domów na sprzedaż na Costa del Sol. Ze względu na atrakcyjność tego obszaru i duże zainteresowanie turystyczne szczególnie wysokie zyski można uzyskać inwestując w wynajm krótkoterminowy. W przypadku Andaluzji, podobnie jak w pozostałych Wspólnotach, podatek VAT wynosi 10%. Podatek AJD wynosi mniej niż w przypadku poprzednio omawianych lokalizacji, ponieważ jego stawka wynosi 1,2%.
Szacuje się, iż w tej Wspólnocie Autonomicznej, obok ceny nieruchomości, należy doliczyć koszty transakcyjne w wysokości około 12,2-13,5% wartości nieruchomości.
Jak minimalizować ryzyka?
Jest to jedno z pierwszych pytań jakie zadaje sobie każdy inwestor zainteresowany zakupem nieruchomości na rynku pierwotnym. Najważniejsze jest zachowanie spokoju, świadome podejmowanie decyzji i monitorowanie przebiegu całego procesu. Wśród najczęściej rekomendowanych rozwiązań, zmniejszających ryzyko, możemy wyróżnić poniższe rady:
Pomoc prawna jest nieoceniona: korzystanie z usług prawnika wyspecjalizowanego w hiszpańskim prawie nieruchomości, ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa transakcji. Taki specjalista nie tylko zna lokalną specyfikę prawną i rynkową, ale także potrafi trafnie zidentyfikować potencjalne ryzyka oraz odpowiednio im przeciwdziałać. Zapewni on profesjonalne wsparcie na każdym etapie procesu – od analizy umowy rezerwacyjnej przez umowę przedwstępną, aż po treść końcowego aktu notarialnego. Jego pomoc znacząco uprości proces zakupu i uczyni go bardziej przejrzystym dla kupującego. Ponadto, prawnik może również zweryfikować fakt zgodności inwestycji z lokalnym planem zagospodarowania przestrzennego, sprawdzić ważność pozwoleń na budowę oraz skontrolować kompletność dokumentacji przekazywanej przez dewelopera. Nie zapominajmy również, że profesjonalista wyczerpująco wyjaśni wszelkie wątpliwości i znaczenia sformułowanych w treści umów klauzul, tak aby decyzja kupującego była w pełni świadoma.
Każdy dokument należy przeczytać uważnie i ze zrozumieniem przed jego podpisaniem: z doświadczenia widzimy, że wielu kupujących przed podpisaniem jakiegokolwiek dokumentu woli, aby w pierwszej kolejności prawnik zapoznał się z jego postanowieniami i zweryfikował czy nie naruszają one jego interesów. Najczęstsze nadużycia ze strony dewelopera zdarzają się w szczególności w klauzulach dotyczących kar umownych – prawnik w ramach swojego umocowania powinien zaproponować zapisy chroniące interes jego klienta i będzie on negocjował dla niego zmianę mniej korzystnych klauzul. Ważne jest również to, aby wszystko co było ustalane między stronami ostatecznie znalazło się w treści umowy. Dzięki temu kupujący będzie mieć pewność, że warunki transakcji są spójne z pierwotnymi ustaleniami.
Sprawdzenie prawidłowego wystawienia gwarancji bankowej lub polisy ubezpieczeniowej, która zabezpiecza wpłaconą zaliczkę: w pierwszej kolejności należy upewnić się, iż deweloper zadbał o sporządzenie ww. dokumentu, a następnie zweryfikować czy został on wystawiony na dane kupującego, czy konkretyzuje nabywaną nieruchomość oraz czy kwota objęta zabezpieczeniem odpowiada realnie wpłaconej zaliczce, z uwzględnieniem podatku VAT i odsetek. Bez powyższych danych zabezpieczenie nie będzie odpowiednio chronić kupującego. Sugerujemy również, aby u źródła tj. w banku lub odpowiednio agencji ubezpieczeniowej, zweryfikować autentyczność i ważność ww. dokumentów. Może to kupującemu oszczędzić wielu problemów i utraty wpłaconego kapitału. W weryfikacji powyższych danych może pomóc również prawnik, który oprócz sprawdzenia ich autentyczności, zweryfikuje czy deweloper prawidłowo spełnił swój obowiązek i zgodnie z prawem ustanowił zabezpieczenie wpłat.
Weryfikacja dewelopera, który odpowiada za realizację inwestycji : oprócz opinii innych klientów czy sprawdzenia historii ukończonych inwestycji, warto zapoznać się z wypisami z rejestrów handlowych, w których wskazane są szczegółowe dane dotyczące spółki, jej sytuacji finansowej itp. W uzyskaniu tych informacji może pomóc prawnik, który dodatkowo zweryfikuje je i wskaże ewentualne zagrożenia, które mogłyby wpłynąć na wypłacalność dewelopera czy inne, potencjalne problemy z regulowaniem jego zobowiązań.
Ustalenie planu działania: odpowiednie przygotowanie się do transakcji i bycie elastycznym pozwoli przejść przez proces z większym spokojem. Myśląc o zakupie nieruchomości z rynku pierwotnego warto być przygotowanym na możliwe opóźnienia, znać swoją zdolność kredytową oraz oszacować ogół kosztów, które mogą się pojawić. Nie chodzi tutaj wyłącznie o koszty około transakcyjne, ale również te mniej oczywiste przykładowo związane z przedłużeniem najmu dotychczasowego mieszkania, w przypadku opóźnienia oddania nieruchomości.
Zawsze jednak pomimo ostrożnego i przemyślanego działania nie wszystko możemy przewidzieć. Ważne, aby być świadomym istnienia ryzyk, które wiążą się z tego rodzaju transakcją i postępować tak, aby zmniejszyć możliwość ich wystąpienia. Dla wielu pokrzepiająca jest myśl, iż już systemowo ustawodawca również zainteresował się kwestią nabywania nieruchomości przez konsumentów i stworzył szereg przepisów, które z definicji mają ich chronić przed potencjalnymi nadużyciami lub nieuczciwością przedsiębiorców. Przykładowo, deweloperzy, którzy nie zapewnią kupującym z rynku pierwotnego wymaganych gwarancji, łamią prawo. Takie naruszenie skutkuje nałożeniem wysokich kar administracyjnych i finansowych, których wysokość może sięgać aż do 25% kwoty, która powinna być objęta zabezpieczeniem.
O czym należy pamiętać?
Inwestycja w nieruchomość z rynku pierwotnego w Hiszpanii może być świetną okazją, ale również wiąże się z realnym ryzykiem, którego kupujący powinien być świadomy. Na szczęście wiele z nich można zminimalizować dzięki odpowiednim działaniom i profesjonalnej pomocy.
Poniżej krótka lista spraw o jakich należy pamiętać kupując nieruchomość z rynku pierwotnego:
Weryfikacja dewelopera: należy upewnić się, że firma działa legalnie, ma doświadczenie i dobre opinie;
Pomoc profesjonalnego prawnika: podpisanie dokumentów bez wcześniejszej analizy przez specjalistę może wiązać się z dużym ryzykiem.
Wymaganie gwarancji zwrotu zaliczek: deweloper powinien zapewnić indywidualną gwarancję bankową lub polisę ubezpieczeniową zabezpieczającą wpłacone środki. Gwarancja powinna obejmować całość zaliczek, należne podatki oraz ustawowe odsetki.
Wpłaty wyłącznie na utworzone w tym celu konto: wszelkie wpłaty zaliczek i innych należności, związanych z nabyciem nieruchomości, powinny być uregulowane wyłącznie na dedykowane konto, wskazane w umowie.
Monitorowanie postępów prac: należy kontrolować zgodność realizacji inwestycji z zapisanym w umowie harmonogramem. Można to robić osobiście lub przez upoważnionego lokalnego przedstawiciela.
Archiwizacja dokumentów – rekomenduje się zachować potwierdzenia przelewów oraz wszelka korespondencję z deweloperem i podmiotem gwarantującym zwrot środków (bank/firma ubezpieczeniowa).
Uzyskanie kompletu dokumentów przed odbiorem lokalu – w szczególności certyfikatu ukończenia budowy (certificado final de obra), zezwolenia na pierwsze użytkowanie (cédula de habitabilidad), protokołu odbioru technicznego budynku.
Finalizacja transakcji: ostatnim krokiem jest podpisanie aktu notarialnego oraz wpis do Rejestru Nieruchomości (Registro de la Propiedad).
Dobre przygotowanie do zakupu nieruchomości pozwoli w pełni cieszyć się z podjętej inwestycji – czy to zrealizowanej na potrzeby własne czy w celach stricte związanych z pomnażaniem majątku i czerpaniem korzyści z najmu nieruchomości.
Dlaczego warto skorzystać z usług polskojęzycznego prawnika w Hiszpanii?
Jeżeli zainteresował Państwa temat zakupu nieruchomości z rynku pierwotnego w Hiszpanii zapraszamy do kontaktu. Nasi prawnicy mają szerokie doświadczenie i wiedzę z zakresu hiszpańskiego prawa nieruchomości, oferując obsługę prawną na najwyższym poziomie, zarówno w języku angielskim, jak i polskim.
Skonsultowanie umowy przed wpłatą jakiejkolwiek zaliczki może uchronić Państwa kapitał i oszczędzić wiele niepotrzebnego stresu, który towarzyszy tego rodzaju decyzjom. Działając z pomocą naszych specjalistów mogą być Państwo pewni, że sprawą zajmują się profesjonaliści, którzy przeprowadzą Państwo przez cały proces, bez względu na jego stopień skomplikowania i zaadresują wszelkie problemy, kierując się Państwa interesem. Zachęcamy do kontaktu — pomożemy ocenić ryzyka, sprawdzimy dokumentację i upewnimy się, że inwestycja będzie świadoma, bezpieczna i opłacalna.
Czy w Hiszpanii można sprzedać mieszkanie z hipoteką?
Sprzedaż mieszkania obciążonego hipoteką w Hiszpanii to temat, który dotyczy wielu właścicieli nieruchomości – zwłaszcza tych, którzy planują zmianę miejsca zamieszkania lub chcą poprawić swoją sytuację mieszkaniową. Zmiana pracy, rozwód, narodziny dziecka, potrzeba większej przestrzeni czy spadek – to tylko niektóre z powodów, które mogą skłonić nas do sprzedaży domu, nawet jeśli nadal spłacamy kredyt hipoteczny.
Na szczęście, sprzedaż mieszkania z hipoteką jest możliwa, o ile dobrze zaplanujemy cały proces i zapoznamy się z obowiązującymi procedurami. W Hiszpanii istnieje kilka legalnych i praktycznych metod umożliwiających taką transakcję.
Zanim podejmiesz decyzję o sprzedaży nieruchomości obciążonej hipoteką i zakupie nowej, musisz precyzyjnie ocenić swoją sytuację finansową i zrozumieć realia rynku.
Co należy uwzględnić?
Średnia cena metra kwadratowego w danym regionie – możesz ją sprawdzić m.in. za pomocą statystyk opublikowanych przez INE (Hiszpański Urząd Statystyczny).
Trendy cenowe – analiza, czy ceny mieszkań rosną, spadają czy się stabilizują, pozwala wybrać odpowiedni moment na sprzedaż i zakup.
Oprocentowanie i warunki kredytów – porównaj oprocentowanie i warunki kredytów hipotecznych:
– stałe – większa przewidywalność,
– zmienne – niższe raty na początku, ale ryzyko wzrostu w przyszłości,
– mieszane – połączenie obu opcji,
– hipoteki pomostowe – pomocne przy zakupie przed sprzedażą.
Dodatkowe koszty – często pomijane, a kluczowe dla budżetu:
– Podatki (plusvalía municipal, IRPF, ITP lub VAT przy zakupie),
– Opłaty notarialne i rejestrowe,
– Koszty kancelarii prawnej lub pośrednika nieruchomości,
– Prowizje bankowe za wcześniejszą spłatę kredytu lub jego przeniesienie.
Szacunkowo, łączna suma podatków i opłat związanych z zakupem lub sprzedażą nieruchomości może wynosić, w zależności od regionu oraz tego, czy nieruchomość jest nowa czy z rynku wtórnego – od 7% do nawet 13% jej wartości. Przykładowo, przy mieszkaniu o wartości 250 000 euro należy przewidzieć dodatkowe koszty w wysokości od 17 500 do 37 500 euro.
Dlatego precyzyjne określenie budżetu – z uwzględnieniem wszystkich opłat i zobowiązań – jest kluczowe dla bezpiecznego i świadomego przeprowadzenia transakcji.
Metody sprzedaży mieszkania z hipoteką?
Spłata kredytu z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości
Spłata kredytu hipotecznego z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości to najczęściej stosowane rozwiązanie w Hiszpanii. Aby prawidłowo przeprowadzić ten proces, należy najpierw uzgodnić z kupującym cenę sprzedaży wyższą niż aktualne saldo zadłużenia. Następnie trzeba wystąpić do banku o Certificado de Deuda Pendiente, czyli oficjalne zaświadczenie o pozostałym do spłaty kredycie.
Kluczowe jest, aby w akcie notarialnym znalazł się zapis, że nieruchomość zostaje sprzedana wolna od obciążeń hipotecznych. Po otrzymaniu środków od kupującego, sprzedający spłaca pozostałą część kredytu hipotecznego w banku — warto pamiętać, że może to wiązać się z dodatkową prowizją za wcześniejszą spłatę. Ostatnim etapem jest formalna likwidacja hipoteki poprzez jej wykreślenie z Registro de la Propiedad (Ksiąg Wieczystych).
To rozwiązanie jest najbardziej popularne i najczęściej praktykowane w przypadku sprzedaży nieruchomości z obciążeniem hipotecznym.
Sprzedaż za niższą cenę niż dług
Sprzedaż nieruchomości za cenę niższą niż wysokość zadłużenia jest możliwa, ale wymaga ścisłej współpracy z bankiem i jego zgody. W pierwszej kolejności należy znaleźć kupującego i ustalić cenę sprzedaży, nawet jeśli nie pokrywa ona w całości salda kredytu hipotecznego. Następnie należy skontaktować się z bankiem i przedstawić sytuację oraz plan częściowej spłaty zadłużenia.
Po akceptacji, bank może przekształcić pozostałą kwotę w nowy kredyt gotówkowy lub inny produkt finansowy. Całość kwoty uzyskanej ze sprzedaży trafia na spłatę części zobowiązania, a resztę długu reguluje się w ramach nowej umowy z bankiem – już na innych warunkach.
To rozwiązanie wymaga indywidualnych negocjacji i może wiązać się z dodatkowymi kosztami, takimi jak nowa prowizja, opłaty notarialne czy koszty restrukturyzacji kredytu.
Subrogacja – przeniesienie kredytu na kupującego
Subrogacja – przeniesienie kredytu hipotecznego na kupującego to rozwiązanie, które pozwala nowemu właścicielowi przejąć istniejący kredyt, pod warunkiem, że wyrazi taką wolę i zostanie zaakceptowany przez bank. Proces zaczyna się od tego, że kupujący zgadza się przejąć Twój kredyt hipoteczny, a następnie obie strony udają się do banku w celu weryfikacji zdolności kredytowej nabywcy.
Jeśli bank wyrazi zgodę, dochodzi do podpisania umowy subrogacji, na mocy której kredyt zostaje formalnie przypisany nowemu właścicielowi.
To korzystna opcja, zwłaszcza gdy istniejąca hipoteka ma atrakcyjne warunki, takie jak niskie oprocentowanie czy długi okres spłaty.
Hipoteka pomostowa
Jeśli planujesz zakup nowej nieruchomości przed sprzedażą obecnej, rozwiązaniem może być tzw. hipoteka pomostowa (hipoteca puente), oferowana przez bank. W takim przypadku bank łączy oba zobowiązania w jeden kredyt, umożliwiając spłatę tylko jednej, obniżonej raty przez okres od 6 miesięcy do nawet 5 lat. Po sprzedaży dotychczasowego mieszkania, kredyt zostaje przekształcony i od tego momentu spłacasz już tylko nieruchomość nową. To wygodna opcja, która pozwala uniknąć presji czasowej i sprzedaży po zaniżonej cenie.
Formalności i dokumenty
Sprzedaż mieszkania obciążonego hipoteką wiąże się z dodatkowymi formalnościami, które wymagają szczególnej staranności i wiedzy prawnej. W takiej sytuacji niezwykle istotne jest skorzystanie z usług wyspecjalizowanej kancelarii adwokackiej, która zadba o bezpieczeństwo całej transakcji i interesy sprzedającego. Warto również współpracować z doświadczonym agentem nieruchomości, który pomoże znaleźć kupca i poprowadzi negocjacje. Finalizacja transakcji następuje u notariusza, gdzie podpisywana jest umowa sprzedaży — ale tylko z pełną obsługą prawną można mieć pewność, że wszystko przebiegnie zgodnie z prawem i bez ryzyka.
Zakup nowej nieruchomości
Po sprzedaży mieszkania i rozliczeniu się z bankiem znasz już dokładnie, jakim budżetem dysponujesz na zakup nowej nieruchomości. Warto jednak pamiętać, że oprócz ceny zakupu pojawiają się również dodatkowe koszty związane z podatkami. Do najważniejszych należą plusvalía municipal, czyli miejski podatek od wzrostu wartości nieruchomości, oraz IRPF – podatek dochodowy od zysku ze sprzedaży bądź IRNR, w przypadku nierezydentów.
Dobra wiadomość jest taka, że można zostać zwolnionym z IRPF, o ile spełnione są określone warunki: sprzedajesz główne miejsce zamieszkania, kupujesz nowe w ciągu dwóch lat i całość środków ze sprzedaży inwestujesz w nowe lokum przeznaczone na własne cele mieszkaniowe.
Dlaczego warto skontaktować się z hiszpańskim adwokatem?
Sprzedaż mieszkania z hipoteką w Hiszpanii to złożony, ale w pełni wykonalny proces, który – przy odpowiednim wsparciu – może przebiec szybko i bezpiecznie. Kluczem jest dobre przygotowanie, znajomość lokalnych przepisów oraz dopilnowanie każdego etapu transakcji. Współpraca z doświadczonym adwokatem pozwala uniknąć kosztownych błędów, zabezpieczyć Twoje interesy i sprawnie przejść przez całą procedurę.
Jeśli planujesz sprzedaż nieruchomości w Hiszpanii – skontaktuj się z nami, chętnie pomożemy.
Codzienne poruszanie się po mieście – samochodem, komunikacją publiczną, rowerem czy pieszo – zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem, nawet jeśli zachowujemy ostrożność. Wypadki drogowe wciąż się zdarzają, często z winy innych uczestników ruchu.
Hiszpania należy do krajów o relatywnie wysokim poziomie bezpieczeństwa drogowego w porównaniu z innymi państwami europejskimi, w tym z Polską. Mimo to ryzyko kolizji czy wypadku nadal istnieje, dlatego warto wiedzieć, jak postępować w przypadku bycia poszkodowanym.
Bezpieczeństwo na drodze zależy nie tylko od nas, ale również od odpowiedzialności innych. Gdy jej brakuje, wypadki stają się realnym zagrożeniem. Jeśli padniesz ofiarą takiego zdarzenia, istotne jest, by wiedzieć, jak skutecznie dochodzić swoich praw i odszkodowania.
Każda osoba poszkodowana w wypadku drogowym ma prawo do pełnego odszkodowania za poniesione szkody – zgodnie z zasadą pełnej kompensacji obowiązującą w prawie cywilnym. Aby jednak je uzyskać, trzeba przejść przez procedurę, która może być mniej lub bardziej złożona – od porozumienia pozasądowego po ewentualną drogę sądową.
W takich sytuacjach kluczowe jest skorzystanie z pomocy prawnika specjalizującego się w wypadkach drogowych. Doświadczony adwokat wie, jak negocjować z firmami ubezpieczeniowymi, które często próbują zaniżyć należne kwoty, oraz jakie dowody należy zgromadzić, jeśli sprawa trafi do sądu.
W dalszej części artykułu przedstawiamy najważniejsze informacje, jakie powinien znać każdy Polak poszkodowany w wypadku drogowym w Hiszpanii – od podstawowych praw po konkretne kroki formalne w procesie dochodzenia roszczeń.
Kiedy przysługuje odszkodowanie za wypadek drogowy w Hiszpanii?
Odszkodowanie za wypadek drogowy w Hiszpanii przysługuje każdej osobie poszkodowanej, która doznała szkody – zarówno osobowej (np. obrażenia ciała), jak i majątkowej (np. uszkodzenie pojazdu czy rzeczy osobistych). Podstawę prawną stanowi artykuł 1.1 hiszpańskiej Ustawy o odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeniu w ruchu pojazdów mechanicznych (LRCSCVM), zgodnie z którą:
„Kierowca pojazdu mechanicznego ponosi odpowiedzialność – z uwagi na ryzyko związane z prowadzeniem – za szkody wyrządzone osobom lub mieniu w związku z ruchem pojazdu. W przypadku szkód osobowych odpowiedzialność ta zostaje wyłączona wyłącznie wtedy, gdy kierowca udowodni, że szkody powstały wyłącznie z winy poszkodowanego lub na skutek siły wyższej niezwiązanej z ruchem pojazdu (nie zalicza się do niej np. awarii pojazdu czy defektu mechanicznego). W przypadku szkód majątkowych kierowca odpowiada względem osób trzecich na zasadach wynikających z Kodeksu cywilnego i karnego oraz omawianej ustawy.”
W praktyce oznacza to, że każda osoba poszkodowana w wypadku może dochodzić odszkodowania, z wyjątkiem sprawcy zdarzenia, chyba że wykupił dodatkowe ubezpieczenie obejmujące jego własne szkody (tzw. „seguro a todo riesgo”).
Warto jednak pamiętać o kilku kluczowych ograniczeniach:
Brak prawa do odszkodowania występuje, gdy poszkodowany ponosi wyłączną winę za wypadek. Przykładem może być pieszy, który został potrącony podczas przechodzenia przez jezdnię w niedozwolonym miejscu – w takiej sytuacji ubezpieczyciel może odmówić wypłaty.
W przypadku tzw. współwiny, czyli gdy zarówno kierowca, jak i poszkodowany przyczynili się do zdarzenia, wysokość odszkodowania zostaje proporcjonalnie obniżona, najczęściej o 25–50%, maksymalnie do 75%.
Dodatkowym warunkiem uzyskania odszkodowania jest istnienie rzeczywistej szkody, którą można wykazać – zarówno w postaci uszczerbku na zdrowiu, zniszczonego mienia, jak i mierzalnej szkody niemajątkowej (np. cierpienia psychicznego czy trwałego urazu).
Czym jest odszkodowanie za wypadek drogowy?
Gdy osoba zostaje poszkodowana w wypadku drogowym, prawo przyznaje jej możliwość ubiegania się o odszkodowanie, pod warunkiem że potrafi udowodnić poniesione szkody i nie ponosi wyłącznej winy za zdarzenie. Celem odszkodowania za wypadek drogowy jest – w możliwym zakresie – przywrócenie stanu sprzed zdarzenia oraz zrekompensowanie uszczerbku poniesionego na skutek zaistniałej szkody.
Nie jest to zysk finansowy, lecz forma rekompensaty dla ofiary za fizyczne, psychiczne i materialne konsekwencje wypadku. Innymi słowy, odszkodowanie ma na celu zrekompensowanie strat – nigdy nie powinno prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia się poszkodowanego.
Jak ustala się wysokość odszkodowania w Hiszpanii?
Ogólne zasady ustalania odpowiedzialności odszkodowawczej są zbliżone do obowiązujących w Polsce. Aby prawidłowo określić wysokość należnego odszkodowania, niezbędne jest precyzyjne i jednoznaczne udokumentowanie poniesionej szkody.
Wymaga to zgromadzenia i zachowania wszelkiej istotnej dokumentacji – w szczególności raportów medycznych, zaświadczeń o przebiegu leczenia, faktur i rachunków za poniesione koszty (np. naprawy), opinii biegłych, a także innych dowodów mogących obiektywnie potwierdzić zakres doznanego uszczerbku.
W naszej kancelarii każdą sprawę analizujemy indywidualnie i z najwyższą starannością, dążąc do tego, aby zarówno wniosek kierowany do ubezpieczyciela, jak i ewentualne roszczenie sądowe opierały się na rzetelnie przygotowanym, solidnym materiale dowodowym. Im pełniejsza dokumentacja, tym większe szanse na uzyskanie adekwatnego i sprawiedliwego odszkodowania.
Jakie szkody można uwzględnić w odszkodowaniu za wypadek drogowy?
Gdy dochodzi do wypadku drogowego, ucierpieć może nie tylko zdrowie fizyczne i psychiczne poszkodowanego, ale również jego majątek oraz zdolność do zarabiania. Dlatego przy składaniu roszczenia odszkodowawczego kluczowe jest prawidłowe zidentyfikowanie wszystkich możliwych szkód – zarówno majątkowych, jak i osobistych.
W naszej kancelarii prawnej specjalizującej się w sprawach związanych z wypadkami drogowymi dokładnie analizujemy każdy przypadek, by upewnić się, że żadna szkoda nie zostanie pominięta.
Odszkodowanie za szkody materialne
Szkody materialne (majątkowe) obejmują wszelkie straty dotyczące mienia, z wyłączeniem uszczerbku na zdrowiu ofiary. Do tej kategorii zaliczają się m.in.:
naprawa lub wymiana pojazdu uczestniczącego w wypadku,
uszkodzone akcesoria, takie jak kaski, urządzenia elektroniczne, bagaż czy inne przedmioty przewożone w chwili zdarzenia,
koszty holowania, ekspertyz prywatnych i inne wydatki związane z wypadkiem.
Jeśli koszt naprawy przewyższa wartość pojazdu, wypłacane jest odszkodowanie odpowiadające wartości rynkowej lub kosztom zakupu podobnego pojazdu – zgodnie z polityką ubezpieczyciela i obowiązującymi przepisami.
Odszkodowanie za obrażenia fizyczne
Szkody osobowe to jeden z najważniejszych elementów roszczenia. Przy ich ocenie bierze się pod uwagę m.in.:
rodzaj i stopień poważności obrażeń,
czas leczenia lub okres czasowej niezdolności do pracy,
Na przykład złamanie kości skutkuje nie tylko zwolnieniem lekarskim, ale też dodatkowymi kosztami, takimi jak fizjoterapia, leki, sprzęt wspomagający mobilność czy nawet dostosowanie mieszkania, jeśli obrażenia były poważne.
Utracone dochody i pogorszenie jakości życia
Poza wydatkami bezpośrednimi, prawo przewiduje możliwość dochodzenia tzw. utraconych korzyści (lucro cesante), czyli utraconych dochodów spowodowanych wypadkiem. Dotyczy to zarówno pracowników etatowych, jak i osób samozatrudnionych – konieczne jest przedstawienie stosownej dokumentacji (paski wypłat, deklaracje podatkowe itd.).
Możliwe jest także ubieganie się o odszkodowanie za pogorszenie jakości życia, jeśli poszkodowany nie jest w stanie wrócić do swojej dotychczasowej aktywności lub jego zdolności fizyczne zostały trwale ograniczone.
Urazy psychiczne po wypadku drogowym
W wielu przypadkach ofiary wypadków cierpią nie tylko fizycznie – mogą także doświadczać problemów natury psychicznej, takich jak lęk, stres pourazowy czy strach przed prowadzeniem pojazdu.
Tego rodzaju szkody – jeśli są odpowiednio udokumentowane opiniami psychologicznymi lub psychiatrycznymi – również mogą zostać włączone do roszczenia o odszkodowanie, zgodnie z tzw. Baremo de Tráfico (hiszpańska tabela odszkodowawcza) oraz aktualnym orzecznictwem.
Jakie metody stosują firmy ubezpieczeniowe w Hiszpanii?
Z naszego doświadczenia wynika, że firmy ubezpieczeniowe w Hiszpanii często zaniżają wysokość odszkodowań lub całkowicie odmawiają ich wypłaty, zwłaszcza gdy poszkodowanym jest obcokrajowiec, który nie korzysta ze wsparcia lokalnego prawnika. Brak znajomości procedur, języka i specyfiki hiszpańskiego systemu prawnego działa niestety również na niekorzyść wielu Polaków.
Często obserwujemy też:
przedłużanie postępowań przez ubezpieczycieli,
brak informacji o dodatkowych świadczeniach (np. renta, zwrot kosztów leczenia, rehabilitacja),
próby podpisywania niekorzystnych ugód.
Prawidłowa wycena szkód i urazów powstałych w wyniku wypadku nie jest łatwa. Ubezpieczyciele często zaniżają wysokość odszkodowania lub ignorują elementy takie jak szkody moralne, utracone korzyści czy drobne, ale trwałe następstwa zdrowotne. Dlatego współpraca z prawnikiem specjalizującym się w roszczeniach powypadkowychma kluczowe znaczenie.
W naszej kancelarii dokonujemy kompleksowej oceny wszystkich strat, bronimy Twoich praw wobec ubezpieczyciela i towarzyszymy Ci aż do momentu uzyskania sprawiedliwej rekompensaty.
Czy miałeś wypadek i nie wiesz, jakie odszkodowanie Ci się należy?
Jakie kroki podjąć po wypadku drogowym, aby ubiegać się o odszkodowanie w Hiszpanii?
Uczestnictwo w wypadku może być doświadczeniem przytłaczającym, jednak zachowanie spokoju i podejmowanie przemyślanych działań ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw poszkodowanego i skutecznego dochodzenia odszkodowania. W tej części wyjaśniamy, co należy zrobić bezpośrednio po zdarzeniu oraz jakie elementy są najważniejsze przy ubieganiu się o odszkodowanie za wypadek drogowy.
1. Identyfikacja sprawcy i podpisanie oświadczenia o zdarzeniu drogowym (parte amistoso) lub wezwanie policji
Bez względu na okoliczności, pierwsze działania po wypadku drogowym mają kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania. W idealnej sytuacji uczestnicy podpisują wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym (tzw. parte amistoso) i ofiara niezwłocznie zgłasza się do szpitalnego oddziału ratunkowego. Takie podejście świadczy o łagodnym przebiegu zdarzenia i zgodności co do winy.
Często jednak sytuacja jest bardziej skomplikowana – sprawca może odmówić podpisania oświadczenia lub oddalić się z miejsca zdarzenia. Wówczas należy wezwać policję, która sporządzi notatkę policyjną (atestado policial), mającą dużą wartość dowodową – również w postępowaniu sądowym.
Niezależnie od przebiegu zdarzenia, warto:
zebrać dane drugiego kierowcy (nawet jeśli odmawia współpracy),
zapisać numer rejestracyjny pojazdu,
wykonać zdjęcia i nagrania miejsca zdarzenia,
pozyskać dane świadków.
W przypadku drobnych kolizji podstawowym dokumentem jest wspólne oświadczenie (parte amistoso) – formularz zawierający m.in. opis zdarzenia, uszkodzeń, wersje obu stron oraz ewentualne przyznanie się do winy. Jego podpisanie przyspiesza proces likwidacji szkody i pomaga uniknąć sporów.
Jeśli jednak nie dojdzie do porozumienia lub wypadek jest poważniejszy, należy wezwać policję. Sporządzona przez funkcjonariuszy notatka policyjna obejmuje obiektywny opis sytuacji, zeznania uczestników i świadków oraz wstępną ocenę zdarzenia. Taki dokument jest szczególnie przydatny, gdy ubezpieczyciel kwestionuje odpowiedzialność lub wersje stron znacząco się różnią.
2. Wizyta w placówce medycznej po wypadku drogowym w Hiszpanii – dlaczego nie warto zwlekać?
Jeśli w wyniku wypadku drogowego doznałeś obrażeń fizycznych, jednym z najważniejszych kroków, które powinieneś podjąć, jest jak najszybsza wizyta w placówce medycznej – najlepiej w szpitalnym oddziale ratunkowym (urgencias). Zaleca się, aby odbyła się ona w ciągu pierwszych 72 godzin od momentu zdarzenia.
Dlaczego ten czas jest tak istotny? Ubezpieczyciele często szczegółowo analizują zarówno dokumentację medyczną, jak i czas reakcji poszkodowanego. Każde opóźnienie może zostać potraktowane jako argument podważający związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wypadkiem a odniesionymi obrażeniami. Innymi słowy – jeśli nie zgłosisz się do lekarza odpowiednio szybko, ubezpieczyciel może zakwestionować Twoje roszczenie odszkodowawcze.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli początkowo nie odczuwasz silnych dolegliwości, warto skonsultować się z lekarzem – niektóre urazy (np. urazy kręgosłupa szyjnego) ujawniają się dopiero po pewnym czasie. Dokumentacja medyczna z pierwszej wizyty stanowi jeden z kluczowych dowodów w procesie dochodzenia odszkodowania.
3. Kontakt z adwokatem specjalizującym się w wypadkach drogowych w Hiszpanii
Skorzystanie z pomocy prawnika już na wczesnym etapie po wypadku znacząco zwiększa szansę na uzyskanie sprawiedliwego odszkodowania. Choć ubezpieczyciel może zaproponować swojego pełnomocnika, warto pamiętać, że masz prawo do wyboru własnego adwokata – i zdecydowanie warto z tego prawa skorzystać. Prawnicy współpracujący z firmami ubezpieczeniowymi często angażują się dopiero na etapie postępowania sądowego i ich priorytetem nie zawsze jest interes osoby poszkodowanej.
Kluczowe jest, aby skontaktować się z kancelarią prawną w ciągu pierwszych dwóch tygodni od wypadku. Dlaczego to takie ważne? Wczesna pomoc prawna umożliwia m.in.:
skierowanie poszkodowanego do placówek medycznych współpracujących z ubezpieczycielem – co pozwala uniknąć konieczności samodzielnego pokrywania kosztów leczenia,
zabezpieczenie i zgromadzenie kluczowych dowodów (np. nagrań, zeznań świadków, dokumentacji z miejsca zdarzenia),
ocenę zasadności roszczenia zanim zostanie podjęta decyzja o jego zgłoszeniu,
przygotowanie dokumentacji niezbędnej do rozpoczęcia procedury odszkodowawczej,
kontakt z ubezpieczycielem na profesjonalnym poziomie, co często przekłada się na wyższe kwoty wypłat.
Warto jednak zaznaczyć, że nie w każdej sytuacji podejmowanie działań prawnych będzie zasadne. Przykładowo:
szkody są jedynie materialne i o niewielkiej wartości,
poszkodowany nie podjął leczenia, co uniemożliwia wykazanie związku z wypadkiem,
brak realnej szkody – np. jedynie stres lub dyskomfort, bez poparcia w dokumentacji medycznej.
4. Przekazanie dokumentacji i złożenie roszczenia do ubezpieczyciela
Po zebraniu wszystkich istotnych dokumentów dotyczących wypadku – takich jak wspólne oświadczenie o zdarzeniu (parte amistoso), notatka policyjna (atestado), dokumentacja medyczna, zdjęcia z miejsca zdarzenia, dane świadków oraz faktury związane z poniesionymi kosztami (np. naprawa pojazdu, leczenie, rehabilitacja, zakup leków, zniszczone przedmioty) – należy niezwłocznie przesłać je do ubezpieczyciela sprawcy wypadku.
Warto także załączyć dokumenty potwierdzające utracone dochody (jeśli w wyniku wypadku doszło do czasowej niezdolności do pracy), a także zaświadczenia o zwolnieniu lekarskim czy opinię lekarza prowadzącego. Im bardziej szczegółowa i rzetelna dokumentacja, tym większa szansa na szybkie i sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy.
Bardzo ważne: Dokumenty należy przekazać w sposób, który zapewni potwierdzenie ich doręczenia – np. przesyłką poleconą, za potwierdzeniem odbioru, lub drogą mailową z potwierdzeniem przeczytania. Tylko wtedy masz gwarancję, że nie dojdzie do sporów co do terminów i kompletności dokumentacji.
Zgodnie z artykułem 16 hiszpańskiej Ustawy o umowie ubezpieczenia, poszkodowany ma obowiązek zgłosić szkodę swojemu ubezpieczycielowi w ciągu 7 dni od dnia wypadku – nawet jeśli to nie on jest stroną odpowiedzialną. Zaniedbanie tego obowiązku może skutkować odpowiedzialnością za szkody wynikające z opóźnienia, a w niektórych przypadkach może być nawet podstawą do odrzucenia roszczenia.
Po przesłaniu dokumentacji można złożyć formalną reklamację do ubezpieczyciela sprawcy. Ma on 3 miesiące na przedstawienie oferty odszkodowania (oferta motivada) lub udzielenie odpowiedzi uzasadniającej brak wypłaty. Jeśli nie dotrzyma tego terminu, przysługują Ci ustawowe odsetki za zwłokę, które zwiększają kwotę należnego odszkodowania.
Warto wiedzieć, że jeżeli sprawca nie posiadał ważnej polisy OC w momencie wypadku, roszczenie nie przepada – można skierować je do hiszpańskiego Konsorcjum ds. Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (Consorcio de Compensación de Seguros).
5. Odpowiedź na ofertę
Po złożeniu formalnej reklamacji do ubezpieczyciela sprawcy wypadku, firma ma do 3 miesięcy na udzielenie odpowiedzi – w postaci oferty odszkodowania lub odmowy wypłaty świadczenia, wraz z jej uzasadnieniem.
Gdy otrzymasz odmowę
W przypadku, gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania, zazwyczaj powołując się na brak odpowiedzialności sprawcy, brak dowodów lub nieudowodnione szkody, masz dwa podstawowe wyjścia:
podjąć próbę dalszych negocjacji, przedstawiając dodatkowe dowody lub argumenty (np. opinię lekarską, ekspertyzę techniczną, nowe zeznania świadków),
skierować sprawę do sądu – co często bywa jedynym skutecznym sposobem dochodzenia roszczeń w przypadku spornych spraw.
Warto jednak wiedzieć, że już sama oficjalna zapowiedź złożenia pozwu (np. przez adwokata w formie pisma przedsądowego) bywa skuteczna – ubezpieczyciele często zgadzają się na korzystniejsze warunki, aby uniknąć kosztownego i długotrwałego procesu.
Gdy otrzymasz ofertę odszkodowania
W przypadku, gdy firma ubezpieczeniowa przesyła ofertę finansową, należy ją dokładnie przeanalizować – bardzo często są to kwoty zaniżone w stosunku do rzeczywistej wartości szkody i poniesionych strat. Masz wtedy kilka opcji:
przyjąć ofertę w całości, jeśli uznasz ją za satysfakcjonującą (np. przy niewielkich szkodach),
przyjąć ją częściowo – np. zgodzić się na wypłatę części kwoty, jednocześnie zastrzegając prawo do dochodzenia pozostałej części na drodze sądowej,
odrzucić ofertę i zdecydować się na postępowanie sądowe w całości.
W każdym przypadku warto skonsultować decyzję z adwokatem, który pomoże ocenić, czy oferta rzeczywiście odpowiada zakresowi szkody oraz jaki scenariusz będzie najbardziej opłacalny i realny w Twojej sytuacji.
6. Pozew sądowy – gdy negocjacje nie przynoszą skutku
Jeśli negocjacje z ubezpieczycielem nie prowadzą do satysfakcjonującego rozwiązania, kolejnym krokiem jest wniesienie sprawy do sądu. W Hiszpanii termin na złożenie pozwu wynosi 1 rok od daty ostatniego działania pozasądowego – na przykład od dnia złożenia roszczenia lub od otrzymania odmowy wypłaty odszkodowania. Przekroczenie tego terminu może skutkować przedawnieniem roszczenia.
Rodzaj postępowania zależy od wysokości kwoty roszczenia:
do 15 000 € – sprawa rozpoznawana jest w tzw. postępowaniu uproszczonym (juicio verbal),
powyżej 15 000 € – stosuje się postępowanie zwykłe (juicio ordinario).
Termin na odpowiedź na pozew wynosi 20 dni.
W obu trybach strony muszą być reprezentowane przez adwokata (abogado) i pełnomocnika sądowego (procurador), chyba że roszczenie nie przekracza 2 000 € – wówczas udział profesjonalnych pełnomocników nie jest obowiązkowy.
7. Apelacja od wyroku
Jeśli wyrok sądu pierwszej instancji jest niekorzystny lub przyznana kwota jest zbyt niska, można złożyć apelację w ciągu 20 dni roboczych od doręczenia wyroku.
Wyjątkiem są sprawy o wartość poniżej 3 000 €, gdzie apelacja nie przysługuje.
Apelację wnosi się do sądu pierwszej instancji, ale rozpatruje ją sąd drugiej instancji (audiencia provincial).
Warto pamiętać, że nie zawsze warto składać apelację – decyzję najlepiej podjąć w porozumieniu z doświadczonym adwokatem.
Jak udokumentować szkody i straty po wypadku drogowym?
Po zebraniu podstawowych dowodów na miejscu zdarzenia, kolejnym krokiem jest dokładne udokumentowanie i wykazanie zakresu poniesionych szkód oraz uszczerbków na zdrowiu. Ten etap ma kluczowe znaczenie, aby ubezpieczyciel uznał roszczenie i oszacował wysokość odszkodowania w sposób sprawiedliwy.
Dokumentacja medyczna – podstawa przy roszczeniach z tytułu obrażeń
Jeśli doznałeś obrażeń fizycznych, to
Aby udowodnić odniesione obrażenia, należy zgromadzić:
szczegółowe raporty medyczne (z SOR-u, lekarza rodzinnego, specjalistów),
zaświadczenia o niezdolności do pracy i dokumentację przebiegu leczenia,
faktury za leki, zabiegi, rehabilitację, wsparcie psychologiczne,
potwierdzenia dojazdów do placówek medycznych.
Zachowanie wszystkich dokumentów i żądanie ich kopii przy każdej wizycie lekarskiej jest kluczowe dla powodzenia roszczenia.
Wycena szkód materialnych
W przypadku szkód materialnych, takich jak całkowite lub częściowe zniszczenie pojazdu, należy przedstawić:
kosztorysy napraw,
niezależne opinie rzeczoznawców,
zdjęcia uszkodzeń,
faktury za utracone lub uszkodzone przedmioty (np. kask, telefon, okulary, bagaż itd.).
Jeśli pojazd ulegnie szkodzie całkowitej, możliwe jest dochodzenie odszkodowania w wysokości wartości rynkowej auta sprzed wypadku. Ubezpieczyciele mają tendencję do zaniżania tej wartości, dlatego zaleca się wykonanie niezależnej wyceny przez rzeczoznawcę.
Dodatkowe dowody wzmacniające roszczenie
Poza dokumentacją medyczną i techniczną istnieją także inne rodzaje dowodów, które mogą mieć kluczowe znaczenie:
zeznania świadków (pisemne lub sporządzone przez policję),
raporty z rekonstrukcji wypadku,
nagrania z kamer monitoringu lub wideorejestratorów (dashcam),
dokumentowane rozmowy z ubezpieczycielem lub stronami zdarzenia (e-maile, SMS-y, nagrania – jeśli legalne).
Podsumowując – im większa ilość i jakość zgromadzonych dowodów, tym silniejsza będzie Twoja pozycja negocjacyjna wobec ubezpieczyciela.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy doświadczonego hiszpańskiego adwokata specjalizującego się w sprawach odszkodowawczych?
W praktyce hiszpańskich ubezpieczycieli często obserwuje się tendencję do zaniżania wartości odszkodowań, zwłaszcza gdy poszkodowanym jest obcokrajowiec. Tłumaczenia te zwykle opierają się na rzekomym braku dokumentacji, współodpowiedzialności za zdarzenie bądź jednostronnej interpretacji dostępnych materiałów dowodowych.
Właśnie dlatego wsparcie prawnika mającego doświadczenie w hiszpańskim systemie prawnym jest nie tylko wskazane, ale nierzadko kluczowe. Profesjonalna pomoc prawna może decydować o tym, czy poszkodowany otrzyma rekompensatę odpowiadającą rzeczywistym stratom, czy też zmuszony będzie zaakceptować propozycję dalece niewystarczającą.
Kancelaria specjalizująca się w prawie odszkodowawczym:
rzetelnie ocenia szanse powodzenia sprawy oraz możliwe ryzyka,
prowadzi bezpośrednią korespondencję z ubezpieczycielem,
sporządza niezbędne pisma prawne i zgromadzi wymagane dokumenty,
reprezentuje Klienta w postępowaniu sądowym, jeśli zajdzie taka konieczność.
Warto pamiętać: o sukcesie roszczenia nie decyduje wyłącznie racja, lecz zdolność jej przekonującego udowodnienia w świetle obowiązującego prawa.
Rynek wynajmu krótkoterminowego rozwija się w szybkim tempie, co zrodziło w Hiszpanii konieczność wprowadzenia odpowiednich regulacji i mechanizmów regulujących.
Hiszpania wdraża nowe przepisy, bazujące na Regulaminie (UE) 2024/1028, przyjętym przez Parlament Europejski i Radę 11 kwietnia 2024 roku. Aby dostosować krajowe przepisy do unijnych standardów, hiszpański rząd zatwierdził Dekret Królewski 1312/2024 z 23 grudnia, który wprowadza Jednolity Rejestr Najmu (Registro Único de Arrendamientos) oraz Cyfrowe Centrum Obsługi Najmu (Ventanilla Única Digital de Arrendamientos), swego rodzaju „jedno okienko dla wynajmujących”.
Według oficjalnych założeń, nowa regulacja ma na celu uproszczenie procesu rejestracji nieruchomości, zwiększenie bezpieczeństwa prawnego oraz zagwarantowanie, że zarówno platformy cyfrowe, jak i właściciele nieruchomości będą przestrzegać obowiązujących przepisów. Kluczowym aspektem tych zmian jest znalezienie równowagi między dynamicznym rozwojem turystyki a koniecznością ochrony konstytucyjnego prawa obywateli do mieszkania. Hiszpańskie władze dążą do stworzenia bardziej transparentnego i zrównoważonego rynku wynajmu, co umożliwi skuteczniejsze planowanie urbanistyczne oraz wzmocni kontrolę fiskalną.
Jeśli wynajmujesz nieruchomość krótkoterminowo – niezależnie od tego, czy robisz to jako osoba prywatna, czy za pośrednictwem platformy cyfrowej – nowe regulacje dotyczą również Ciebie. Poniżej znajdziesz kluczowe informacje, które pomogą Ci dostosować się do nowych przepisów.
Dlaczego powstało jedno okienko dla wynajmujących (Ventanilla Única Digital de Arrendamientos)?
Popularność wynajmu krótkoterminowego, napędzana przez platformy takie jak Airbnb czy Booking.com, ujawniła potrzebę ściślejszej kontroli. Niezarejestrowane nieruchomości, brak przejrzystości danych oraz spory prawne między właścicielami a najemcami skłoniły rząd do podjęcia konkretnych działań.
Cyfrowe Centrum Obsługi Najmu powstało w celu rozwiązania tych problemów. Jego głównym zadaniem jest centralizacja rejestracji nieruchomości przeznaczonych do wynajmu krótkoterminowego oraz zapewnienie płynnej wymiany informacji między platformami cyfrowymi a organami regulacyjnymi.
Kogo dotyczą nowe przepisy?
Nowa regulacja ma zastosowanie do:
Właścicieli wynajmujących nieruchomości krótkoterminowo, zarówno indywidualnie, jak i za pośrednictwem platform cyfrowych.
Platform wynajmu krótkoterminowego, które będą zobowiązane do weryfikowania rejestracji nieruchomości.
Wynajem niekomercyjny, np. wymiana mieszkań bez rekompensaty finansowej, nie będzie objęty nowymi przepisami.
Kluczowe zmiany w przepisach
Jednym z najważniejszych zapisów nowej regulacji jest obowiązek rejestracji wszystkich mieszkań wynajmowanych na krótki okres lub sezonowo w Jednolitym Rejestrze Najmu. Rejestracja ta pozwoli na identyfikację lokali oraz ułatwi kontrolę ze strony administracji publicznej na poziomie lokalnym i krajowym.
Dodatkowo Ventanilla Única Digital scentralizuje procesy związane z rejestracją i monitorowaniem wynajmu, co przyspieszy procedury administracyjne i ułatwi dostęp do danych zarówno obywatelom, jak i instytucjom.
Platformy cyfrowe, takie jak Airbnb czy Booking.com, również zostaną objęte nowymi regulacjami. Będą musiały regularnie przekazywać dane dotyczące wynajmowanych nieruchomości do Ventanilla Única Digital, co pozwoli na lepszą kontrolę rynku oraz eliminację nielegalnych praktyk.
Każda zarejestrowana nieruchomość otrzyma unikalny numer identyfikacyjny, który będzie wymagany w ogłoszeniach o wynajmie.
Aby uzyskać numer rejestracyjny, właściciel musi dostarczyć:
Dokładny adres nieruchomości i numer katastralny.
Informacje o rodzaju nieruchomości i jej maksymalnej pojemności.
Cyfrowe Centrum Obsługi Najmu będzie pełniło funkcję centralnej platformy pośredniczącej między właścicielami, platformami cyfrowymi i administracją publiczną. System umożliwi:
Przekazywanie danych o działalności wynajmujących i rezerwacjach.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów.
Obowiązki dla właścicieli
Każdy właściciel wynajmujący nieruchomość krótkoterminowo będzie musiał:
Zarejestrować nieruchomość i uzyskać numer identyfikacyjny.
Podawać pełne dane nieruchomości, w tym adres, powierzchnię i numer katastralny.
Aktualizować dane w przypadku zmian warunków najmu.
Dostosować się do lokalnych przepisów, obowiązujących w danej wspólnocie autonomicznej lub gminie.
Obowiązki dla platform wynajmu
Platformy cyfrowe również odgrywają kluczową rolę w nowym systemie. Ich obowiązki obejmują:
Weryfikację ofert pod kątem obecności numeru rejestracyjnego.
Informowanie właścicieli o konieczności rejestracji nieruchomości.
Miesięczne raportowanie danych o działalności wynajmujących.
Usuwanie ogłoszeń niezgodnych z przepisami w ciągu 48 godzin od otrzymania zgłoszenia.
Różnica między wynajmem turystycznym a tymczasowym w Hiszpanii
W hiszpańskim prawie rozróżnia się dwa rodzaje wynajmu krótkoterminowego: wynajem tymczasowy i turystyczny.
Wynajem tymczasowy dotyczy pobytów związanych z pracą, studiami czy leczeniem i jest regulowany przez ustawę o najmie miejskim (LAU). Tradycyjnie nie wymagał on dodatkowych formalności administracyjnych.
Jednak zgodnie z Rozporządzeniem 1312/2024 z 23 grudnia 2024 roku, które wdraża unijne przepisy dotyczące wynajmu krótkoterminowego, właściciele oferujący takie usługi za pośrednictwem platform internetowych muszą uzyskać numer rejestracyjny dla każdego obiektu. Obowiązek ten dotyczy zarówno wynajmu turystycznego, jak i tymczasowego.
Numer rejestracyjny należy umieścić w ogłoszeniach na platformach cyfrowych. Procedura uzyskania numeru odbywa się poprzez elektroniczny system Kolegium Rejestratorów Nieruchomości i Handlowych w Hiszpanii. Rozporządzenie wchodzi w życie 2 stycznia 2025 roku, ale jego przepisy będą obowiązywać od 1 lipca 2025 roku, dając czas na dostosowanie się do nowych wymogów.
Wynajem turystyczny podlega bardziej restrykcyjnym regulacjom, w tym konieczności uzyskania zezwoleń administracyjnych, rejestracji nieruchomości w odpowiednim rejestrze turystycznym oraz spełnienia wymogów dotyczących jakości usług i bezpieczeństwa.
Podsumowując, nowe przepisy nakładają obowiązek rejestracji zarówno na wynajem tymczasowy, jak i turystyczny, jeśli są one oferowane za pośrednictwem platform internetowych. Właściciele powinni zwrócić uwagę na te zmiany, aby uniknąć ewentualnych sankcji.
Jak uzyskać numer rejestracyjny dla wynajmu turystycznego i sezonowego?
Przygotowanie dokumentów
Właściciel nieruchomości powinien przygotować następujące dokumenty:
– Numer katastralny oraz dokładny adres mieszkania,
– Informację o sposobie wynajmu – czy mieszkanie będzie wynajmowane w całości, czy na pokoje,
– Maksymalna liczba osób, które mogą przebywać w nieruchomości,
– Oświadczenie o spełnianiu wymagań określonych przez wspólnotę autonomiczną, w której znajduje się nieruchomość (dotyczy wynajmu turystycznego).
Sprawdzenie dodatkowych wymogów lokalnych
Dla wynajmu turystycznego konieczne może być spełnienie dodatkowych wymogów, takich jak:
– Uzyskanie dodatkowych pozwoleń w zależności od lokalnych regulacji,
– Zapewnienie standardów bezpieczeństwa,
– Spełnienie norm urbanistycznych.
Złożenie wniosku o numer rejestracyjny
Numer rejestracyjny można uzyskać składając wniosek elektronicznie na stronie Rejestru.Po złożeniu wniosku nadawany jest tymczasowy numer rejestracyjny. Po zweryfikowaniu dokumentów i spełnieniu wszystkich wymogów, numer zostaje zatwierdzony jako ostateczny.
Zgłoszenie numeru rejestracyjnego na platformach wynajmu
Większość internetowych platform pośredniczących w wynajmie krótkoterminowym (np. Airbnb, Booking) wymaga podania numeru rejestracyjnego. Jest to niezbędne do legalnego publikowania ofert i uniknięcia sankcji.Po spełnieniu tych wymogów, oferta wynajmu będzie zgodna zarówno z przepisami Unii Europejskiej, jak i rządu Hiszpanii, co pozwoli na legalne prowadzenie działalności wynajmu krótkoterminowego.
Harmonogram wdrożenia nowych regulacji
Ventanilla Única Digital de Arrendamientos oraz procedura uzyskiwania numeru rejestracyjnego wejdą w życie 2 stycznia 2025 roku. Wszystkie postanowienia zaczną obowiązywać od 1 lipca 2025 roku, co daje czas na dostosowanie systemów technologicznych i procedur administracyjnych.
Różnorodność regulacji
Wynajem turystyczny nieruchomości jest działalnością regulowaną głównie przez wspólnoty autonomiczne, a dodatkowe przepisy mogą być ustanawiane przez samorządy lokalne. Dzięki temu regulacje są dostosowane do specyfiki danego regionu, co pozwala na zrównoważony rozwój sektora turystycznego oraz harmonijną koegzystencję z lokalnymi mieszkańcami.
Każda wspólnota autonomiczna określa wymagania dotyczące prowadzenia wynajmu turystycznego. Wśród najczęściej występujących przepisów znajdują się obowiązek rejestracji, uzyskania licencji na działalność, a także spełnienie minimalnych standardów jakości i bezpieczeństwa. Mogą również obowiązywać ograniczenia dotyczące pojemności obiektów, długości pobytu gości oraz lokalizacji, w których możliwe jest prowadzenie tej działalności.
Na poziomie lokalnym samorządy mogą wprowadzać dodatkowe regulacje, takie jak ograniczenia w wybranych strefach, środki ochrony historycznych centrów miast czy osiedli mieszkaniowych, a także zasady mające na celu ograniczenie wpływu masowej turystyki w określonych porach roku. Celem tych regulacji jest zapewnienie równowagi między rozwojem turystyki a ochroną środowiska i jakością życia mieszkańców.
Ocena nowych regulacji i rekomendacje
Real Decreto 1312/2024 i jedno okienko online dla wyjmujących wprowadzają istotne zmiany w regulacji wynajmu turystycznego oraz sezonowego, jednak nie rozwiązują problemów mieszkaniowych.
Przepisy koncentrują się na kontroli podaży mieszkań turystycznych, pomijając kluczowe czynniki ich wzrostu, jak brak rentownych alternatyw dla właścicieli i niedobór mieszkań długoterminowych.
Nowe regulacje wprowadzają nowy wymogi względem istniejących już nieruchomości i mają na celu ograniczenie działalność nielegalnej strefy, ale ich wpływ na dostępność mieszkań pozostaje niepewny.
Dodatkowo administracja lokalna może zostać przeciążona wdrażaniem nowych przepisów, a nieprecyzyjny system sankcji osłabia ich skuteczność. Bez uzupełniających działań wspierających rynek długoterminowy regulacje te mogą okazać się niewystarczające w rozwiązaniu problemów mieszkaniowych w Hiszpanii.
Ze względu na złożoność przepisów i ich potencjalne skutki, warto skonsultować się ze specjalistą z zakresu prawa nieruchomości, który pomoże w interpretacji nowych regulacji i optymalnym dostosowaniu się do zmian.
Hiszpania osiągnęła historyczny rekord w liczbie turystów zagranicznych – w pierwszych jedenastu miesiącach 2024 roku kraj odwiedziło ponad 88,5 miliona osób. Według najnowszych danych opublikowanych przez Instituto Nacional de Estadística (INE), liczba ta oznacza wyraźny wzrost w porównaniu do lat poprzednich.
Zagraniczni turyści wygenerowali wydatki na poziomie niemal 120 miliardów euro, co stanowi wzrost o 16,7% względem roku ubiegłego, osiągając 118,7 miliarda euro. Szczególnie istotny był listopad, w którym Hiszpanię odwiedziło 5,7 miliona turystów – o 10,3% więcej niż w analogicznym okresie roku 2023. W tym samym miesiącu wydatki turystyczne wzrosły o 16%, osiągając kwotę 7,7 miliarda euro, a średnie dzienne wydatki odwiedzających wyniosły 178 euro.
Najczęściej odwiedzanymi regionami pozostają Katalonia (18,9 mln), Baleary (15,1 mln) i Wyspy Kanaryjskie (13,8 mln), które łącznie przyjęły największą liczbę turystów.
Hiszpania nie tylko umacnia swoją pozycję jako jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc na świecie, ale również odnotowuje stały wzrost wpływów z turystyki. Te dane jednoznacznie wskazują na rosnące zainteresowanie zagranicznych podróżnych hiszpańskim rynkiem turystycznym, co ma istotne znaczenie w kontekście wymagań i regulacji dotyczących licencji turystycznych – tematu, który omówimy w dalszej części artykułu.
Czym jest licencja turystyczna?
Licencja turystyczna to oficjalne pozwolenie, które umożliwia legalny wynajem nieruchomości na krótkoterminowy pobyt turystyczny. Wymóg jej uzyskania obowiązuje we wszystkich hiszpańskich wspólnotach autonomicznych, a brak odpowiedniej dokumentacji może skutkować wysokimi karami finansowymi.
Dzięki licencji właściciele nieruchomości mogą legalnie oferować swoje mieszkania na platformach takich jak Airbnb, Booking czy Tripadvisor, spełniając jednocześnie standardy jakości, bezpieczeństwa i higieny określone przez lokalne przepisy. Jest to nie tylko wymóg prawny, ale również element budujący zaufanie wśród gości i zapewniający uczciwe warunki konkurencji na rynku wynajmu krótkoterminowego.
Posiadanie licencji pomaga także w regulacji sektora turystycznego, zapobiegając działalności nielegalnych obiektów i chroniąc interesy zarówno wynajmujących, jak i najemców. Warto pamiętać, że w zależności od regionu Hiszpanii procedura uzyskania licencji oraz warunki jej przyznania mogą się różnić, dlatego przed rozpoczęciem działalności należy dokładnie zapoznać się z obowiązującymi regulacjami.
Regulacje prawne dotyczące wynajmu turystycznego w Hiszpanii
Wynajem turystyczny lub wakacyjny został określony w hiszpańskiej Ustawie o najmie mieszkaniowym (LAU) w sposób, który wyklucza ten rodzaj wynajmu z jej zakresu zastosowania. W 2013 roku, w wyniku reformy wprowadzonej przez Ustawę 4/2013, zmodyfikowano kilka artykułów LAU, aby wynajem turystyczny podlegał regulacjom sektorowym dotyczącym turystyki, odróżniając go wyraźnie od wynajmu sezonowego.
Zgodnie z artykułem 5 LAU, z jej zakresu zastosowania wyłączony jest następujący rodzaj wynajmu:
„Tymczasowe udostępnienie w całości umeblowanego i wyposażonego mieszkania, gotowego do natychmiastowego użytku, które jest oferowane lub promowane za pośrednictwem kanałów turystycznych bądź innymi metodami komercjalizacji i promocji, oraz w celu osiągnięcia zysku, gdy podlega ono szczególnym regulacjom wynikającym z przepisów sektorowych dotyczących turystyki.”
W związku z powyższym, jeśli najem spełnia te warunki, uznaje się go za wynajem turystyczny i podlega on odrębnym regulacjom turystycznym, które zostaną omówione poniżej.
Zgodnie z definicją zawartą w LAU, wynajem turystyczny musi spełniać następujące kryteria:
Tymczasowe udostępnienie – wynajem całego umeblowanego i wyposażonego mieszkania, gotowego do natychmiastowego użytkowania.
Komercjalizacja i promocja poprzez kanały turystyczne – nieruchomość musi być oferowana za pośrednictwem kanałów turystycznych lub innych metod komercjalizacji i promocji. W przepisach turystycznych określono, jakie kanały są uznawane za środki promocji wynajmu turystycznego.
Cel zarobkowy – wynajem musi przynosić właścicielowi dochód w postaci wynagrodzenia finansowego.
Podleganie regulacjom turystycznym – nieruchomość musi spełniać wymogi wynikające z sektorowych przepisów turystycznych.
Wymagania dotyczące wynajmu krótkoterminowego w Hiszpanii
W Hiszpanii od 2 stycznia 2025 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące rejestru wynajmu turystycznego (registro único de alquiler turístico). Nowa regulacja, której pełne wdrożenie nastąpi 1 lipca 2025 r. ma na celu uregulowanie i kontrolę rynku wynajmu krótkoterminowego oraz sezonowego.
Aktualnie, regulacje dotyczące wynajmu turystycznego w Hiszpanii różnią się w zależności od wspólnoty autonomicznej, która określa własne zasady i wymagania dla właścicieli.
Regionalne przepisy klasyfikują i regulują usługi turystyczne, definiują prawa i obowiązki firm oraz użytkowników, a także wprowadzają środki promocyjne i kontrolne, w tym inspekcje oraz sankcje.
Ogólne wymagania dotyczące mieszkań na wynajem turystyczny są następujące:
Nie mogą być zamieszkiwane na stałe
Wynajem krótkoterminowy – na okres poniżej miesiąca, w niektórych wspólnotach poniżej dwóch miesięcy
Muszą być umeblowane i wyposażone do natychmiastowego użytkowania
Wynajem odbywa się odpłatnie
Promocja i rezerwacja zazwyczaj odbywa się poprzez platformy internetowe
Uzyskanie licencji – najważniejsze kwestie
Utrzymywanie standardów jakości i przestrzeganie zasad współżycia. Niezbędne jest zapewnienie odpowiedniego poziomu jakości zakwaterowania oraz poszanowanie spokoju sąsiadów i lokalnej społeczności.
Rejestracja nieruchomości jako obiektu turystycznego
Aby legalnie wynajmować nieruchomość na cele turystyczne w Hiszpanii, konieczne jest jej zarejestrowanie jako obiektu turystycznego (Registro de Turismo). Proces ten obejmuje spełnienie określonych warunków oraz dostarczenie odpowiedniej dokumentacji do właściwych organów administracyjnych. Procedura ta w każdej wspólnocie odznacza się pewnymi różnicami. W niektórych regionach rejestracja odbywa się automatycznie wraz z przyznaniem licencji, natomiast w innych to właściciel lub zarządca musi dokonać jej osobiście.
Wymagana dokumentacja
Wymogi dotyczące dokumentacji różnią się w zależności od wspólnoty autonomicznej, jednak najczęściej wymagane są:
Akt własności nieruchomości lub zgoda na jej wynajem
Dokument tożsamości właściciela
Zaświadczenia o spełnianiu przez lokal norm do zamieszkania
Zaświadczenie o spełnieniu norm bezpieczeństwa i higieny
Potwierdzenie zdolności finansowej
Informacje o nieruchomości, takie jak adres, liczba pokoi i maksymalna pojemność
Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej
W niektórych przypadkach konieczna może być również ocena techniczna nieruchomości lub dodatkowe dokumenty, zależnie od wymagań danej wspólnoty.
Przed rozpoczęciem procedury rejestracyjnej należy upewnić się, że wszystkie wymagane dokumenty są skompletowane. Braki mogą wydłużyć cały proces, a w niektórych przypadkach wymagać nawet złożenia nowego wniosku. Dlatego warto powierzyć tę kwestię hiszpańskiemu specjaliście, który zapewni wsparcie na każdym etapie rejestracji.
Procedura uzyskania licencji turystycznej
Procedura uzyskania licencji turystycznej różni się w zależności od wspólnoty autonomicznej, w której znajduje się nieruchomość. Jeśli nasza nieruchomość spełnia lokalne przepisy regulujące uzyskanie licencji turystycznej, to proces ten składa się zazwyczaj z kilku etapów:
Przygotowanie i złożenie wymaganych dokumentów (do złożenia dokumentacji online wymagany jest podpis elektroniczny)
Przekazanie wniosku rejestracyjnego do odpowiedniego urzędu
Inspekcja nieruchomości w celu potwierdzenia spełnienia norm
Uzyskanie licencji po pomyślnym zakończeniu procedury
Ile kosztuje wyrobienie licencji turystycznej w Hiszpanii?
Należy pamiętać, że regulacje mogą się różnić w zależności od wspólnoty autonomicznej. Ponieważ wynajem turystyczny nie podlega hiszpańskiej Ustawie o Najmie Miejskim (LAU), kompetencje w zakresie jego regulacji zostały przekazane władzom regionalnym, co skutkuje zróżnicowanymi przepisami w całym kraju.
Koszt uzyskania licencji turystycznej w Hiszpanii zależy od regionu i może wynosić od 250 do 600 euro za mieszkanie.
Warto jednak pamiętać, że oprócz opłat za samą licencję, mogą pojawić się dodatkowe koszty związane z:
przygotowaniem nieruchomości do wynajmu turystycznego, takimi jak certyfikaty energetyczne, ubezpieczenia czy dostosowanie do wymogów bezpieczeństwa
korzystaniem z usług pośredników lub kancelarii prawnych, które pomagają w procesie
Ile trwa wyrobienie licencji turystycznej w Hiszpanii?
Czas oczekiwania na wydanie licencji również różni się w zależności od regionu i może trwać od 1 do 3 miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet dłużej.
Czym grozi wynajmowanie mieszkania bez licencji turystycznej?
Należy również pamiętać, że wynajem nieruchomości bez odpowiedniej licencji może skutkować wysokimi karami finansowymi, które w zależności od regionu mogą sięgać nawet 600 000 euro.
Dlatego przed rozpoczęciem wynajmu turystycznego warto dokładnie zapoznać się z lokalnymi przepisami i ewentualnie skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w hiszpańskim prawie turystycznym.
Czy wspólnota mieszkańców może wprowadzić w swoim statucie zakaz najmu turystycznego?
Tak, hiszpański Sąd Najwyższy w orzeczeniach z 3 października 2024 roku (sygn. 1232/2024 i 1233/2023) potwierdził ważność uchwał wspólnot mieszkaniowych zakazujących wynajmu mieszkań turystycznych. Sąd Najwyższy stwierdził, że wspólnoty mogą, większością trzech piątych głosów właścicieli i udziałów, wprowadzić całkowity zakaz takiej działalności. Jednakże kwestia obowiązywania takich uchwał wobec właścicieli, którzy byli przeciwni lub nieobecni podczas głosowania, pozostaje nierozstrzygnięta i może prowadzić do dalszych sporów prawnych.
Te uchwały nie działają z mocą wsteczną, dlatego ograniczenia i restrykcje nie mają zastosowania do nieruchomości, które były już wykorzystywane na cele wynajmu turystycznego przed ich zatwierdzeniem przez wspólnotę właścicieli.
Jakie muszę płacić podatki wynajmując mieszkanie turystom?
Wynajem turystyczny podlega określonym regulacjom podatkowym, które różnią się w zależności od rodzaju świadczonych usług oraz lokalnych przepisów wspólnot autonomicznych. Poniżej przedstawiamy kluczowe aspekty opodatkowania tej działalności.
Podatek dochodowy (IRPF)
Apartamenty turystyczne (świadczące usługi hotelowe, takie jak recepcja, sprzątanie w trakcie pobytu, pralnia, wyżywienie) – dochody z ich wynajmu są klasyfikowane jako przychody z działalności gospodarczej.
Mieszkania na wynajem turystyczny (bez usług hotelowych) – dochody traktowane są jako przychody z kapitału nieruchomości.
Zatrudnianie personelu – niezależnie od rodzaju wynajmu, jeśli właściciel zatrudnia pracowników, dochody są uznawane za przychody z działalności gospodarczej.
Obowiązek deklarowania okresów: Okres wynajmu – właściciel musi zadeklarować wszystkie dochody, ale może odliczyć koszty proporcjonalnie do liczby dni wynajmu. Okres niewynajmowania – jeśli mieszkanie było dostępne, ale nie było wynajmowane, podlega ono podatkowi od posiadania drugiej nieruchomości.
Podatek VAT (IVA) i podatek od przeniesienia majątku (ITP)
Jeśli nie są świadczone usługi hotelowe, wynajem turystyczny nie podlega VAT, ale podlega ITP (podatek od przeniesienia majątku). Właściciel nie musi odprowadzać VAT.
Jeśli oferowane są usługi hotelowe, stawka VAT wynosi 10% (zgodnie z art. 91.1.2.2° ustawy o VAT – LIVA).
Podatek od działalności gospodarczej (IAE)
Wynajem turystyczny wymaga zgłoszenia działalności i klasyfikacji podatkowej:
Apartament turystyczny prowadzony przez właściciela – zaliczany do grupy 685 „Zakwaterowanie turystyczne poza hotelami”.
Mieszkanie na wynajem turystyczny – klasyfikowane jako 861.1 „Wynajem nieruchomości mieszkalnych”.
Większość właścicieli nie będzie musiała płacić IAE, ponieważ zgodnie z art. 82.1.c ustawy o finansowaniu lokalnym (LHL), zwolnione są osoby fizyczne, podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych oraz spółki cywilne, których roczny obrót nie przekracza 1 miliona euro.
Konsekwencje niezgłoszenia dochodów z wynajmu turystycznego
Hiszpański Urząd Skarbowy (Hacienda) intensyfikuje kontrole w sektorze wynajmu krótkoterminowego, zobowiązując platformy takie jak Airbnb i Booking.com do raportowania właścicieli i ich przychodów za pomocą formularza Modelo 179.
Kary za brak deklaracji mogą wynosić od 50% do 150% kwoty nieujawnionych dochodów, w zależności od wspólnoty autonomicznej.
Przestrzeganie zobowiązań podatkowych jest kluczowe, aby uniknąć sankcji i prowadzić działalność wynajmu zgodnie z hiszpańskim prawem. W związku z różnicami w przepisach regionalnych oraz skomplikowanym systemem podatkowym, zaleca się skorzystanie z pomocy doradcy podatkowego w celu prawidłowego rozliczania działalności.
Regulacje według wspólnot
Każda wspólnota autonomiczna w Hiszpanii posiada własne przepisy dotyczące wynajmu turystycznego. Aby spełnić wszystkie wymagania i procedury, konieczne jest zapoznanie się z regulacjami obowiązującymi w regionie, w którym znajduje się nieruchomość.
Licencja turystyczna w Hiszpanii: Dlaczego warto skorzystać z pomocy hiszpańskiego prawnika?
Uzyskanie licencji turystycznej w Hiszpanii wymaga nie tylko znajomości skomplikowanych przepisów, ale też uwzględnienia lokalnych specyfikacji prawnych i technicznych. Nawet drobny błąd w dokumentacji może skutkować odmową wydania licencji. Dlatego warto skorzystać ze wsparcia prawników specjalizujących się w hiszpańskim prawie nieruchomości, który pomoże w całej procedurze.
W kancelarii Wach & Wach od 20 lat pomagamy klientom uniknąć kosztownych błędów podczas kupowania nieruchomości i zarządzania nimi w Hiszpanii.
Legalizacja dokumentów jest procesem niezbędnym do nadania im mocy prawnej w innym kraju. Jednym z najczęściej stosowanych mechanizmów legalizacji jest apostille, która powstała w wyniku XII Konwencji Haskiej z 5 października 1961 roku, wiążąca 115 państw, w tym Polskę i Hiszpanię. Celem tego porozumienia było uproszczenie procedur, eliminując konieczność dodatkowej legalizacji dokumentów publicznych między państwami będącymi stronami Konwencji.
Dzięki apostille dokument publiczny wydany w jednym z państw sygnatariuszy Konwencji może zostać uznany za autentyczny w innym kraju sygnatariuszu bez konieczności przeprowadzania dodatkowych procedur legalizacyjnych.
Apostille (z j. francuskiego, wym. apostij) to forma poświadczenia autentyczności dokumentu wydanego w jednym państwie, takiego jak akt notarialny, tłumaczenie przysięgłe, dyplom ukończenia studiów wyższych czy odpis aktu stanu cywilnego. Pozwala na legalne użycie dokumentu w innym kraju. Poświadczenie to jest wydawane przez uprawniony organ państwa, z którego dokument pochodzi, i ma na celu uproszczenie procedur związanych z uznawaniem dokumentów międzynarodowych.
Właściwe organy do wydawania apostille w Hiszpanii
W Hiszpanii istnieje kilka właściwych organów uprawnionych do wydawania apostilli. Wybór odpowiedniej instytucji zależy od rodzaju dokumentu:
Dokumenty urzędowe i sądowe
właściwy oddział w Ministerstwie Sprawiedliwości (Oficina Central de Atención al Ciudadano del Ministerio de Justicia)
To jedno z podstawowych miejsc, do którego możesz się udać, jeśli potrzebujesz apostille. Zakres kompetencji tego urzędu jest szeroki i obejmuje dokumenty urzędowe, takie jak akty stanu cywilnego czy wyroki sądowe.
właściwy sekretariat działający w sądach wyższej instancji (Secretarías de Gobierno de los Tribunales Superiores de Justicia)
Dokumenty związane z sądami wyższej instancji można zalegalizować w sekretariatach tychże sądów. Dotyczy to zarówno dokumentów urzędowych, jak i sądowych.
regionalne oddziały MS (Gerencias Territoriales del Ministerio de Justicia)
Dokumenty notarialne oraz prywatne z uwierzytelnionymi podpisami
W przypadku dokumentów sporządzonych przed notariuszem, takich jak umowy, pełnomocnictwa czy inne akty notarialne, apostille uzyskasz w odpowiedniej izbie notarialnej lub u uprawnionego do tego notariusza.
Jakich dokumentów nie można opatrzyć apostille?
Nie wszystkie dokumenty mogą zostać opatrzone apostille. Wykluczone z tego procesu są:
Dokumenty związane bezpośrednio z operacjami handlowymi lub celnymi: np. umowy handlowe, faktury handlowe czy dokumenty transportowe.
Dokumenty tożsamości, takie jak paszport, dowód.
Dokumenty wydane przez funkcjonariuszy dyplomatycznych lub konsularnych: np. zaświadczenia wydane przez ambasady czy konsulaty
Jakie dokumenty mogą być opatrzone apostille?
Do dokumentów, które mogą zostać opatrzone apostille, należą:
Wyciągi z hiszpańskiego rejestru handlowego
Wyciągi z hiszpańskiego rejestru nieruchomości
Dokumenty wydane lub poświadczone przez notariusza publicznego, takie jak np. pełnomocnictwa notarialne, testamenty, oświadczenia
Wyroki i postanowienia wydane przez sądy
Tłumaczenia wykonane przez tłumaczy przysięgłych
Dokumenty urzędowe wydane przez organy państwowe
Świadectwa edukacyjne z instytucji państwowych i uznanych przez państwo, w tym: wykazy przedmiotów, transkrypcje dyplomów uniwersyteckich, zestawienia przedmiotów i ocen, zaświadczenia o przyjęciu na studia, dodatkowe certyfikaty wydane przez szkoły lub uniwersytety, a także inne świadectw
Jakie dokumenty nie wymagają apostille na terenie Unii Europejskiej?
Jednym z założeń powstania Unii Europejskiej było ustanowienie obszaru bez granic wewnętrznych, zapewniając tym samym, swobodny przepływ ludzi, towarów, usług, ale również swobodny obieg dokumentów urzędowych. Dzięki Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1191 z dnia 6 lipca 2016 roku, które wprowadza uproszczenia dotyczące obiegu niektórych dokumentów publicznych między państwami członkowskimi, wiele dokumentów publicznych nie wymaga apostille. Celem tego rozporządzenia jest zniesienie wymogów dodatkowej legalizacji dokumentów publicznych w ramach UE.
Do dokumentów, które nie wymagają apostilli na terenie UE, należą między innymi:
Akty stanu cywilnego (akty urodzenia, małżeństwa, zgonu)
Zaświadczenia dotyczące stanu cywilnego (potwierdzenie małżeństwa, rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa)
Zaświadczenia dotyczące miejsca zamieszkania lub zameldowania
Zaświadczenia o niekaralności
Świadectwa kwalifikacji zawodowych oraz dyplomy edukacyjne wydane przez instytucje państwowe
Dokumenty związane z rejestracją działalności gospodarczej i potwierdzenia z rejestru handlowego
Dokumenty dotyczące obywatelstwa
Tłumaczenia w ramach UE
Kiedy apostille jest nadawana?
Apostille wydawana jest na wniosek posiadacza dokumentu lub jej pełnomocnika.
Czym jest legalizacja dokumentów?
Od procedury uzyskania na dokumencie apostille należy odróżnić procedurę legalizacji dokumentu. Legalizacja dokumentów, to poświadczenie o urzędowym charakterze dokumentu krajowego potrzebne, jeśli ma on być użyty za granicą w państwie, którego nie ma na tej liście. Jeśli natomiast państwo przeznaczenia dokumentu uznaje i wydaje apostille (np. Polska i Hiszpania), to legalizacja jest zbędna. Należy wówczas wystąpić o nadanie apostille. W Polsce legalizacja ma postać zadrukowanej naklejki, z odręcznym podpisem urzędnika, pieczęcią urzędową i hologramem.
Jak uzyskać apostille w Polsce?
Aby uzyskać klauzulę apostille w Polsce, należy przygotować odpowiednie dokumenty urzędowe oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej. Koszt uzyskania apostille wynosi 60 zł za każdy dokument. Opłatę można uiścić przelewem bankowym lub gotówką w siedzibie Ministerstwa Spraw Zagranicznych (ul. Krucza 38/42, 00-512 Warszawa).
Proces może odbyć się osobiście lub drogą pocztową. Kluczowe jest, aby dokument był podpisany i opatrzony pieczęcią organu, który go wydał. W przeciwnym razie klauzula apostille nie może zostać nadana. Wniosek o apostille dostępny jest w placówce MSZ lub na jej stronie internetowej.
Jak uzyskać apostille na akcie notarialnym zawartym przed polskim notariuszem?
Aby apostille mogła zostać nadana, dokument notarialny musi zostać wcześniej poświadczony przez właściwy miejscowo sąd okręgowy. Wyłącznie sądy posiadają wzory podpisów i pieczęci notariuszy. Po uzyskaniu poświadczenia z sądu okręgowego, możesz wnioskować o apostille na dokumencie notarialnym.
Jak uzyskać apostille na wyroku lub postanowieniu wydanemu przez polski sąd?
Aby apostille mogła zostać nadana, dokument sądowy musi zostać wcześniej poświadczony przez prezesa właściwego miejscowo sądu okręgowego (poświadczenie jest konieczne także wtedy, gdy dokument pochodzi z sądu okręgowego). Po uzyskaniu poświadczenia z sądu okręgowego, możesz wnioskować o apostille na dokumencie sądowym.
Jak uzyskać apostille na odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego?
Odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego powinny zostać opatrzone pieczęcią Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz zostać poświadczone podpisem pracownika KRS. Wyłącznie odpisy zawierające pieczęć i podpis mogą uzyskać klauzulę apostille.
Jak wnieść opłatę skarbową za apostille?
Opłata skarbowa za apostille wynosi 60 zł za każdy poświadczany dokument. Opłaty można dokonać:
w kasie Urzędu m.st. Warszawy przy ul. Nowogrodzkiej 43
w dowolnej placówce pocztowej
przelewem na konto (potwierdzenie wpłaty/przelewu należy dołączyć do wniosku)Bank Handlowy w Warszawie S.A.
Odbiorca: Centrum Obsługi Podatnika Numer rachunku: 21 1030 1508 0000 0005 5000 0070
Dla płatności z zagranicy:
SWIFT CODE: CITIPLPX
IBAN: PL21 1030 1508 0000 0005 5000 0070
Tytuł przelewu: opłata skarbowa za wydanie apostille
Potwierdzenie wpłaty/przelewu należy dołączyć do wniosku.
Nie ma możliwości dokonania opłaty skarbowej na miejscu w Urzędzie.
Nie jest możliwe przesłanie opłaty gotówką wraz z wnioskiem. Wnioski takie nie będą realizowane, a przekazane środki będą zwracane przelewem pocztowym po potrąceniu jego kosztów.
Kto może pomóc uzyskać apostille w Hiszpanii?
Wsparciem w tym zakresie zajmuje się nasza polskojęzyczna kancelaria adwokacka w Hiszpanii. Napisz do nas, a chętnie pomożemy w tej procedurze.
Rezydencja podatkowa to istotny aspekt prawny, który określa, w jakim kraju dana osoba fizyczna lub prawna podlega obowiązkom podatkowym. W Hiszpanii status rezydencji podatkowej bezpośrednio wpływa na rodzaj oraz wysokość podatków, które należy uiścić.
Aby pomóc naszym klientom zrozumieć to zagadnienie, przygotowaliśmy szczegółowy przewodnik, który wyjaśnia, jak ustalić swój status rezydencji podatkowej w Hiszpanii. Omówimy także konsekwencje prawne tego statusu oraz rodzaje podatków, jakie mogą z niego wynikać.
Zachęcamy do zapoznania się z artykułem, aby dowiedzieć się, jakie kryteria decydują o uzyskaniu rezydencji podatkowej w Hiszpanii i jakie obowiązki podatkowe są z tym związane.
Czym jest rezydencja podatkowa (residencia fiscal)?
Rezydencja podatkowa to status prawny, który określa, w jakim kraju dana osoba fizyczna lub prawna podlega obowiązkowi podatkowemu. Status ten zależy od takich czynników, jak miejsce zamieszkania, stały pobyt czy inne kryteria wynikające z przepisów prawnych.
W Hiszpanii rezydencja podatkowa jest ustalana przez hiszpański Urząd Skarbowy (Agencia Tributaria) i dotyczy osób, które przebywają w kraju przez znaczną część roku lub posiadają tu istotne interesy ekonomiczne. Uznanie za rezydenta podatkowego wiąże się z obowiązkiem uiszczania określonych podatków oraz rozliczania ich według odpowiednich stawek procentowych.
Bycie rezydentem podatkowym w Hiszpanii niesie za sobą istotne konsekwencje podatkowe, które mogą wpływać na sytuację finansową oraz obowiązki podatkowe danej osoby.
Jak sprawdzić, czy jestem rezydentem podatkowym w Hiszpanii?
Zgodnie z ustawą 35/2006 o podatku dochodowym od osób fizycznych (IRPF) oraz innymi przepisami podatkowymi obowiązującymi w Hiszpanii, osoba fizyczna zostaje uznana za rezydenta podatkowego, jeśli spełnia przynajmniej jedno z poniższych kryteriów:
Pobyt w Hiszpanii przez więcej niż 183 dni w roku kalendarzowym Osoba fizyczna, która spędza w Hiszpanii ponad 183 dni w roku naturalnym, zostaje uznana za rezydenta podatkowego w tym kraju. Nie jest konieczne, aby dni te były następujące po sobie. Do tego okresu zalicza się dni przyjazdu i wyjazdu, a także krótkotrwałe nieobecności, takie jak wakacje czy podróże służbowe. Wyjątek stanowi udowodnienie rezydencji podatkowej w innym kraju. W przypadku rajów podatkowych (jurysdykcji niekooperatywnych) hiszpańska administracja podatkowa może wymagać dowodu pobytu w takim kraju przez co najmniej 183 dni w roku.
Należyte interesy ekonomiczne lub główne miejsce działalności w Hiszpanii Jeżeli dana osoba prowadzi działalność gospodarczą lub posiada istotne interesy ekonomiczne w Hiszpanii – bezpośrednio lub pośrednio – zostaje uznana za rezydenta podatkowego, nawet jeśli nie przebywa w kraju przez wymagany czas. Kryterium to odnosi się do miejsca, gdzie koncentrują się inwestycje, dochody lub główna działalność gospodarcza osoby.
Stałe miejsce zamieszkania małżonka i dzieci Przyjmuje się, że osoba jest rezydentem podatkowym w Hiszpanii, jeżeli jej małżonek (niebędący w separacji) oraz niepełnoletnie dzieci, pozostające na jej utrzymaniu, mają stałe miejsce zamieszkania w tym kraju. Wyjątki od tej zasady wymagają udokumentowania innych okoliczności.
Należy wskazać, że osoba fizyczna, która spełnia jedno z powyższych kryteriów, zostaje uznana za rezydenta podatkowego w Hiszpanii na cały rok kalendarzowy, niezależnie od ewentualnej zmiany miejsca zamieszkania w trakcie roku.
Dodatkowo osoby fizyczne o hiszpańskim obywatelstwie, które przenoszą swoją rezydencję do raju podatkowego, pozostają podatnikami podatku dochodowego w Hiszpanii przez rok, w którym zmiana nastąpiła, oraz przez kolejne cztery lata podatkowe.
Jak oblicza się 183 dni w Hiszpanii?
Koncepcja przebywania w Hiszpanii przez więcej niż 183 dni w roku kalendarzowym obejmuje trzy rodzaje dni: dni udokumentowane, dni domniemane i krótkotrwałe nieobecności.
Obliczanie liczby dni musi opierać się na obiektywnych kryteriach, niezależnie od woli podatnika, w celu jednoznacznego określenia jego obecności w danym państwie.
Obliczenia te muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami (LIRPF art. 9 i Model Konwencji OECD art. 15) oraz ich interpretacjami w doktrynie administracyjnej. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne i zgodne z prawem określenie liczby dni pobytu podatnika w danym państwie.
Zgodnie z artykułem 9.1.a ustawy LIRPF, obliczenie 183 dni przebywania na terytorium Hiszpanii, które przesądza o uznaniu podatnika za rezydenta podatkowego, obejmuje:
Dni udokumentowane
Za dzień pobytu w Hiszpanii uznaje się każdy dzień, w którym istnieją dowody na obecność podatnika na terytorium kraju, niezależnie od długości tego pobytu (nawet jeśli trwał on kilka minut). Obecność może być udokumentowana zarówno przez administrację, jak i przez samego podatnika. W przypadku udowodnienia obecności w Hiszpanii i jednocześnie w innym kraju tego samego dnia, dzień ten może być liczony dwukrotnie – zarówno jako dzień pobytu w Hiszpanii, jak i w drugim państwie.
Dni domniemane
Dni te to okresy pomiędzy dwoma udokumentowanymi dniami pobytu w Hiszpanii. Na przykład, jeśli wiadomo, że podatnik był w Hiszpanii dnia X oraz dnia X+Y, okres pomiędzy tymi datami (Y) może zostać domniemany jako dni pobytu w Hiszpanii.
Krótkotrwałe nieobecności
Hiszpańskie przepisy podatkowe nakazują wliczanie krótkotrwałych nieobecności do całkowitego okresu pobytu w kraju, chyba że podatnik udowodni swoją rezydencję podatkową w innym państwie. Chociaż krótkotrwałe nieobecności mogą wzmacniać argumentację na rzecz pobytu w Hiszpanii, ich uwzględnienie nie jest konieczne, jeśli dni udokumentowane wystarczają do osiągnięcia progu 184 dni wymaganego przez ustawę LIRPF.
Hiszpańskie orzecznictwo administracyjne podkreśla, że za dzień pobytu w Hiszpanii uznaje się każdy dzień, w którym podatnik przebywał w kraju, nawet przez chwilę. Nie jest wymagane, aby podatnik spędził w Hiszpanii określoną liczbę godzin lub nocował w tym dniu.
Dodatkowo, jeżeli tego samego dnia podatnik przebywał zarówno w Hiszpanii, jak i za granicą, dzień ten liczy się zarówno jako dzień pobytu w Hiszpanii, jak i w innym kraju.
Przykład obliczenia dni pobytu na podstawie przypadku Aleksandra z Polski
Aleksander, obywatel Polski, przyleciał do Hiszpanii na lotnisko w Marbelli 14 kwietnia 2023 roku o godzinie 23:00, lotem z Warszawy. Pozostał w Hiszpanii do 20 września 2023 roku, kiedy o godzinie 4:00 wyleciał z Barcelony do Berlina. Następnie Aleksander wrócił do Marbelli 10 października 2023 roku o godzinie 21:30 i pozostał w Hiszpanii do 10 grudnia 2023 roku, kiedy to wyleciał z lotniska w Walencji z powrotem do Warszawy.
Na podstawie przepisów o rezydencji podatkowej, Aleksander przebywał na terytorium Hiszpanii przez więcej niż 183 dni w roku kalendarzowym. W związku z tym zostanie uznany za rezydenta podatkowego w Hiszpanii, podlegając obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, zarówno tych uzyskanych w Hiszpanii, jak i poza jej granicami.
Osoby planujące dłuższy pobyt w Hiszpanii powinny prowadzić dokładny rejestr dni spędzonych na terytorium kraju, aby uniknąć potencjalnych problemów z administracją podatkową. Zmiana dat przyjazdu lub wyjazdu o nawet jeden dzień może mieć istotne konsekwencje podatkowe.
Co w sytuacji kolizji dwóch rezydencji podatkowych?
W praktyce coraz częściej zdarzają się sytuacje, w których dwie administracje podatkowe uznają tę samą osobę za swojego rezydenta podatkowego. Taka kolizja rezydencji podatkowych może prowadzić do poważnych konsekwencji, w szczególności do ryzyka podwójnego opodatkowania całości dochodów i majątku tej samej osoby.
Do kolizji rezydencji dochodzi wtedy, gdy dana osoba spełnia kryteria rezydencji podatkowej określone w przepisach krajowych dwóch państw jednocześnie. Przykładowo, Hiszpania może uznać kogoś za rezydenta z uwagi na długość pobytu lub centrum interesów życiowych, podczas gdy inne państwo – na podstawie własnych regulacji – również przypisuje tej osobie rezydencję podatkową.
W takich przypadkach decydujące znaczenie mają umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które opierają się na Modelowej Konwencji OECD. Umowy te zawierają szczególne zasady rozstrzygania konfliktów rezydencji, tzw. reguły rozstrzygające (tie-breaker rules), które pozwalają ustalić, w którym państwie dana osoba powinna być traktowana jako rezydent podatkowy dla celów podatkowych.
Jak rozstrzyga się konflikt rezydencji podatkowej?
Reguły rozstrzygające stosuje się w określonej kolejności. Każde kolejne kryterium analizuje się dopiero wtedy, gdy poprzednie nie daje jednoznacznej odpowiedzi.
W pierwszej kolejności bada się, w którym państwie dana osoba posiada stałe miejsce zamieszkania. Chodzi o miejsce, które pozostaje do jej stałej dyspozycji, a nie o tymczasowe zakwaterowanie.
Jeżeli stałe miejsce zamieszkania znajduje się w obu państwach albo nie można go jednoznacznie ustalić, kluczowe staje się centrum interesów życiowych. Ocenia się wtedy, z którym państwem dana osoba ma silniejsze powiązania osobiste i gospodarcze. Pod uwagę brane są m.in. miejsce zamieszkania rodziny, prowadzenie działalności gospodarczej, posiadanie majątku, źródła dochodów czy aktywność społeczna.
Jeżeli również to kryterium nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie, analizuje się, w którym państwie dana osoba zwykle przebywa, czyli gdzie spędza więcej czasu w skali roku.
W dalszej kolejności bierze się pod uwagę obywatelstwo. Jeżeli osoba posiada obywatelstwo tylko jednego z państw, co do zasady to ono staje się państwem rezydencji podatkowej.
Jeżeli natomiast dana osoba ma obywatelstwo obu państw lub nie posiada obywatelstwa żadnego z nich, konflikt rezydencji rozstrzygany jest w drodze porozumienia między właściwymi organami podatkowymi obu krajów. Jest to procedura administracyjna, w której organy próbują wspólnie ustalić, w którym państwie dana osoba powinna być uznana za rezydenta podatkowego.
Znaczenie konfliktu rezydencji w praktyce hiszpańskiej
W relacjach z hiszpańską administracją podatkową szczególnie istotne jest to, że samo posiadanie certyfikatu rezydencji podatkowej z innego kraju nie przesądza o wyłączeniu rezydencji w Hiszpanii. Hiszpańskie organy podatkowe analizują całość okoliczności faktycznych i mogą zakwestionować deklarowaną rezydencję, jeżeli uznają, że centrum interesów życiowych lub gospodarczych znajduje się w Hiszpanii.
W przypadku sporu to właśnie reguły wynikające z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi. Oznacza to, że nawet jeśli według prawa hiszpańskiego dana osoba spełnia kryteria rezydencji, może ona zostać uznana za rezydenta innego państwa, jeżeli tak wynika z analizy reguł rozstrzygających.
Co to oznacza dla podatnika?
Dla podatnika konflikt podwójnej rezydencji oznacza konieczność bardzo dokładnego przeanalizowania swojej sytuacji życiowej i podatkowej. Kluczowe znaczenie mają nie tylko liczba dni pobytu, ale również realne powiązania osobiste i ekonomiczne z danym państwem.
Prawidłowe ustalenie rezydencji podatkowej pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania i sporów z administracją podatkową. W praktyce jednak takie sprawy są często skomplikowane i wymagają indywidualnej analizy, zwłaszcza gdy życie zawodowe i prywatne podatnika jest rozdzielone pomiędzy kilka państw.
Potwierdzenie rezydencji podatkowej
Rezydencja podatkowa jest potwierdzana za pomocą certyfikatu wydanego przez właściwy organ podatkowy danego kraju. Okres ważności takiego certyfikatu wynosi rok.
Należy pamiętać, że osoba może mieć pozwolenie na pobyt lub administracyjną rezydencję w danym państwie, ale nie być uznawana za jego rezydenta podatkowego.
Konsekwencje bycia rezydentem lub nierezydentem podatkowym w Hiszpanii
Status rezydencji podatkowej w Hiszpanii ma kluczowe znaczenie dla zakresu zobowiązań podatkowych.
Rezydenci podatkowi w Hiszpanii
Osoby uznane za rezydentów podatkowych podlegają tzw. „obowiązkowi osobistemu”. Oznacza to konieczność deklarowania i opłacania podatków od wszystkich dochodów i zysków, niezależnie od ich źródła. W deklaracji podatkowej od osób fizycznych (Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas, IRPF) rezydent musi wykazać dochody uzyskane zarówno w Hiszpanii, jak i za granicą, co może wiązać się z wyższym obciążeniem podatkowym.
Nierezydenci podatkowi w Hiszpanii
Osoby, które nie są rezydentami podatkowymi, podlegają wyłącznie tzw. „obowiązkowi rzeczywistemu”. Oznacza to, że płacą podatki jedynie od dochodów i aktywów znajdujących się na terytorium Hiszpanii. Dochody uzyskane w innych krajach nie są opodatkowane w Hiszpanii, lecz deklarowane w państwie, w którym nierezydent posiada rezydencję podatkową.
Ponadto osoby będące rezydentami w Hiszpanii mają obowiązek zgłaszania hiszpańskiemu urzędowi skarbowemu (Agencia Tributaria) informacji o posiadanych aktywach i prawach znajdujących się za granicą poprzez wypełnienie formularza 720 (modelo 720).
Rezydencja podatkowa według wspólnot autonomicznych
W Hiszpanii, oprócz ustalenia rezydencji podatkowej na poziomie krajowym, kluczowe jest określenie, w której wspólnocie autonomicznej dana osoba posiada swoją rezydencję. Zgodnie z Ustawą o Finansowaniu Wspólnot Autonomicznych rezydencja w danej wspólnocie określana jest na podstawie głównego centrum interesów podatnika, czyli miejsca, w którym osiąga on większość dochodów z pracy, kapitału nieruchomego, zysków kapitałowych z nieruchomości lub działalności gospodarczej.
Każda wspólnota autonomiczna ma pewną swobodę w kształtowaniu swoich przepisów podatkowych, co prowadzi do różnic w opodatkowaniu dochodów czy majątku w zależności od regionu.
Czy można płacić podatki jako nierezydent, mieszkając w Hiszpanii?
Tak, istnieją sytuacje, w których mimo zamieszkiwania w Hiszpanii i spełniania warunków do uznania za rezydenta podatkowego, możliwe jest opłacanie podatków na zasadach przewidzianych dla nierezydentów. Jednym z takich przypadków jest skorzystanie z reżimu podatkowego „Beckham”, który pozwala osobom przyjeżdżającym do Hiszpanii płacić podatki według bardziej korzystnych zasad dla nierezydentów. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym reżimie, zapraszamy do przeczytania artykułu o prawie Beckhama.
Istnieją również inne przypadki, w których osoby mieszkające w Hiszpanii administracyjnie nie są uznawane za rezydentów podatkowych. Dotyczy to na przykład osób, które posiadają certyfikat rezydencji podatkowej w innym kraju. W takich przypadkach, na podstawie kryteriów określających rezydencję podatkową w danym państwie oraz przy uwzględnieniu postanowień międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, można potwierdzić, że mimo fizycznego przebywania w Hiszpanii rezydencja podatkowa znajduje się w innym kraju.
Czy posiadanie numer N.I.E. lub meldunku oznacza zmianę rezydencji podatkowej?
Nie, posiadanie numeru N.I.E. (Número de Identificación de Extranjero) ani meldunku (empadronamiento) samo w sobie nie oznacza, że dana osoba jest rezydentem podatkowym w Hiszpanii.
Numer N.I.E. to unikalny i nadawany dożywotnio numer identyfikacji administracyjnej dla cudzoziemców, który pozwala na realizację określonych formalności w Hiszpanii. N.I.E. umożliwia m.in.:
podpisywanie umów o pracę
otwieranie kont bankowych
zakładanie działalności gospodarczej
kupno i sprzedaż nieruchomości
Numer N.I.E. występuje w dwóch formach:
N.I.E. blanco – biały dokument (format A4), który jest wydawany osobom potrzebującym numeru identyfikacyjnego bez konieczności uzyskania statusu rezydenta N.I.E. verde – zielona karta rezydenta, która potwierdza administracyjny status osoby zamieszkałej w Hiszpanii
Meldunek (empadronamiento)
Podobnie jak numer N.I.E., meldunek w Hiszpanii jest jedynie rejestracją administracyjną miejsca zamieszkania. Nie stanowi on wystarczającego dowodu na to, że dana osoba jest rezydentem podatkowym w Hiszpanii. Aby być uznanym za rezydenta podatkowego, należy spełnić określone powyżej kryteria.
Jak udowodnić rezydencję podatkową w Hiszpanii?
Rezydencję podatkową w Hiszpanii można potwierdzić poprzez uzyskanie certyfikatu wydanego przez hiszpański urząd skarbowy (Agencia Tributaria, Hacienda). Certyfikat ten jest wystawiany za konkretny rok podatkowy (w Hiszpanii odpowiadający rokowi kalendarzowemu) i może być wykorzystywany w innych krajach w celu potwierdzenia rezydencji podatkowej w Hiszpanii.
Jeśli podatnik nie złożył w Hiszpanii żadnej deklaracji podatkowej, a chce uzyskać taki certyfikat, urząd skarbowy może wymagać dodatkowych informacji i dowodów, aby potwierdzić rzeczywiste miejsce rezydencji podatkowej.
Przykłady akceptowanych dowodów:
Długoterminowe umowy najmu w Hiszpanii – wskazujące na stałe zamieszkanie na terytorium kraju
Rachunki za media w miejscu zamieszkania – za kilka miesięcy, co może potwierdzić regularne użytkowanie nieruchomości
Dodatkowe dokumenty – np. potwierdzenia barania udziału w kursach, bycia zapisany na siłowni lub korzystania z innych usług w Hiszpanii, które mogą pomóc wykazać, że podatnik przebywał w kraju przez wymagane minimum 183 dni
Jakie są korzyści z bycia rezydentem w Hiszpanii?
W styczniu 2024 roku odnotowano najwyższą liczbę mieszkańców Hiszpanii urodzonych za granicą – 8,8 miliona osób, według danych hiszpańskiego Krajowego Urzędu Statystycznego (INE).
Oznacza to, że niemal 19% całej populacji kraju, wynoszącej około 47 milionów mieszkańców, stanowią osoby urodzone poza Hiszpanią. Bycie rezydentem podatkowym w Hiszpanii musi wiązać się z pozytywnymi aspektami, skoro tyle osób decyduje się na przeprowadzkę.
Wśród korzyści, które sprawiają, że kraj ten jest atrakcyjnym miejscem dla osób różnych narodowości, poza wspomnianym już Prawem Beckhama, które pozwala niektórym pracownikom zagranicznym płacić podatki wyłącznie od dochodów uzyskanych w Hiszpanii według stałej stawki 24% od pierwszych 600 000 euro przez okres sześciu lat, możemy wymienić również:
Hiszpania ma podpisane liczne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (102), które zapobiegają opodatkowaniu tych samych dochodów w dwóch krajach, co jest szczególnie korzystne dla osób posiadających dochody lub aktywa w różnych państwach.
Rezydenci podatkowi w Hiszpanii mogą korzystać z ulg podatkowych dotyczących nieruchomości i majątku. W niektórych wspólnotach autonomicznych, takich jak Madryt czy Andaluzja, obowiązują obniżone stawki podatkowe od spadków i darowizn, co jest szczególnie korzystne dla osób przekazujących majątek rodzinie.
Przy sprzedaży głównego miejsca zamieszkania, istnieje możliwość skorzystania z ulg podatkowych, jeśli środki są reinwestowane w inną nieruchomość tego rodzaju.
Dla emerytów Hiszpania jest idealnym miejscem, oferującym korzystne warunki, takie jak możliwość stosowania z ulg podatkowych oraz zniżek na usługi publiczne, takie jak transport czy instytucje kulturalne.
Przedsiębiorcy również znajdą w Hiszpanii atrakcyjne rozwiązania, takie jak ulgi podatkowe dla startupów oraz obniżone stawki podatkowe dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Oprócz korzyści podatkowych rezydenci podatkowi w Hiszpanii mają dostęp do wysokiej jakości usług publicznych, takich jak system opieki zdrowotnej i edukacji, które wyróżniają się efektywnością i przystępnymi kosztami.
Uzyskanie rezydencji podatkowej pozwala również na ubieganie się o obywatelstwo hiszpańskie.
Hiszpania łączy korzyści podatkowe z wyjątkową jakością życia, czyniąc ją idealnym miejscem zarówno dla profesjonalistów, jak i emerytów czy przedsiębiorców. Planowanie podatkowe jest kluczowe, aby maksymalnie wykorzystać te korzyści i spełnić wymogi prawne, dlatego warto skorzystać z profesjonalnego doradztwa, by w pełni wykorzystać możliwości, jakie oferuje rezydencja podatkowa w Hiszpanii.
Co sprawdza hiszpański urząd skarbowy, aby udowodnić status rezydenta?
Oto kluczowe dowody, które urząd skarbowy może sprawdzić:
Mandaty – Sprawdzanie historii mandatów, które mogą wskazywać na obecność w Hiszpanii.
Karty kredytowe – Analiza transakcji dokonanych przy użyciu kart kredytowych, aby określić miejsce dokonywania zakupów i transakcji.
Media (rachunki za media) – Sprawdzanie opłat za media, takie jak prąd, gaz czy woda, aby potwierdzić zamieszkanie w Hiszpanii.
Bilety – Analiza biletów podróżnych, takich jak lotnicze czy kolejowe, które mogą wskazywać na cza
s przebywania w kraju.
Historia podróży i przekraczania granic – Kontrola danych dotyczących przekraczania granicy, takich jak pieczątki w paszporcie, zapisy linii lotniczych czy rejestracje pobytu, może pomóc w określeniu liczby dni spędzonych w Hiszpanii.
Telefon komórkowy – Sprawdzanie danych użycia telefonu komórkowego, aby określić miejsce jego użytkowania.
Geolokalizacja telefonu – Ustalanie lokalizacji telefonu, co pozwala śledzić fizyczną obecność w Hiszpanii.
Transakcje bankowe – Analiza transakcji bankowych, które mogą wskazywać na aktywność w Hiszpanii.
Social media – Sprawdzanie aktywności w mediach społecznościowych, które mogą dostarczyć dowodów na miejsce zamieszkania.
Oprócz wymienionych w grafice elementów, hiszpański urząd skarbowy (Hacienda) może również wziąć pod uwagę inne czynniki, aby udowodnić status rezydenta podatkowego.
Oto dodatkowe obszary, które mogą być analizowane:
Adres zameldowania – Oficjalne miejsce zameldowania może być istotnym dowodem. Urząd sprawdzi, czy dana osoba ma zarejestrowany adres w Hiszpanii.
Umowy najmu lub posiadanie nieruchomości – Umowy wynajmu mieszkań lub posiadanie nieruchomości w Hiszpanii mogą świadczyć o faktycznym zamieszkiwaniu na terenie kraju.
Miejsce pracy lub działalności gospodarczej – Informacje o zatrudnieniu, prowadzeniu działalności gospodarczej lub otrzymywaniu wynagrodzenia w Hiszpanii mogą potwierdzać rezydencję.
Szkoła lub przedszkole dzieci – Jeżeli dzieci uczęszczają do szkół lub przedszkoli w Hiszpanii, może to być uznane za dowód, że rodzina mieszka w kraju.
Dane z urzędów i rejestrów publicznych – Informacje z rejestrów takich jak urząd miejski (Ayuntamiento) lub dane z innych instytucji publicznych mogą być brane pod uwagę.
Subskrypcje i konta użytkowe – Opłaty za subskrypcje, np. lokalnych siłowni, usług streamingowych czy członkostwa w klubach sportowych, mogą dostarczyć dowodów na zamieszkanie.
Świadczenia publiczne i opieka zdrowotna – Korzystanie z hiszpańskiego systemu opieki zdrowotnej lub pobieranie świadczeń socjalnych może być dodatkowym dowodem.
Korespondencja i poczta – Sprawdzanie miejsca, do którego kierowana jest korespondencja, np. rachunki, faktury czy inne oficjalne dokumenty.
Powiązania rodzinne – Miejsce zamieszkania rodziny (małżonka, dzieci, rodziców) może być brane pod uwagę w przypadku osób starających się unikać podatków.
Hiszpański urząd skarbowy korzysta z zaawansowanych narzędzi i analizuje dane z wielu źródeł, aby upewnić się, że dana osoba przestrzega przepisów podatkowych.
Te wszystkie elementy pozwalają urzędowi skarbowemu na zbudowanie pełnego obrazu miejsca pobytu osoby oraz ustalenie, czy spełnia ona kryteria rezydencji podatkowej w Hiszpanii.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – rezydencja podatkowa w Hiszpanii
Czy 183 dni w Hiszpanii muszą być liczone ciągiem?
Nie. Dni pobytu w Hiszpanii nie muszą następować po sobie. Liczy się łączna liczba dni spędzonych na terytorium Hiszpanii w danym roku kalendarzowym. Do tej liczby wlicza się również dni przyjazdu i wyjazdu oraz krótkotrwałe nieobecności, takie jak wakacje czy podróże służbowe.
Czy wystarczy przebywać w Hiszpanii krócej niż 183 dni, aby nie być rezydentem podatkowym?
Nie zawsze. Nawet jeśli osoba przebywa w Hiszpanii krócej niż 183 dni, może zostać uznana za rezydenta podatkowego, jeżeli jej centrum interesów ekonomicznych lub życiowych znajduje się w Hiszpanii, albo jeśli jej małżonek i niepełnoletnie dzieci mieszkają tam na stałe.
Czy posiadanie certyfikatu rezydencji podatkowej z innego kraju wystarczy, aby nie być rezydentem w Hiszpanii?
Nie. Certyfikat rezydencji podatkowej z innego kraju jest ważnym dowodem, ale nie zawsze wystarczającym. Hiszpański urząd skarbowy analizuje całość okoliczności faktycznych, w tym centrum interesów życiowych, miejsce zamieszkania rodziny, źródła dochodów i faktyczny czas pobytu.
Czy mogę być rezydentem podatkowym w dwóch krajach jednocześnie?
Z punktu widzenia prawa krajowego – tak, taka sytuacja jest możliwa. Jednak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują mechanizmy rozstrzygania konfliktu, które prowadzą do uznania jednej rezydencji podatkowej dla celów podatkowych.
Co decyduje o rozstrzygnięciu konfliktu dwóch rezydencji podatkowych?
Konflikt rozstrzygany jest według określonej kolejności kryteriów: stałe miejsce zamieszkania, centrum interesów życiowych, zwykłe miejsce pobytu, obywatelstwo, a w ostateczności – porozumienie między organami podatkowymi obu państw.
Czy hiszpański urząd skarbowy może sprawdzać moje konto bankowe lub telefon?
Tak. W ramach postępowań podatkowych urząd skarbowy może analizować różne dane, takie jak transakcje kartami płatniczymi, rachunki bankowe, użycie telefonu komórkowego, dane geolokalizacyjne czy aktywność w mediach społecznościowych, aby ustalić faktyczne miejsce pobytu podatnika.
Czy meldunek (empadronamiento) oznacza automatycznie rezydencję podatkową?
Nie. Meldunek jest wyłącznie rejestracją administracyjną miejsca zamieszkania i sam w sobie nie przesądza o rezydencji podatkowej. Aby zostać uznanym za rezydenta podatkowego, należy spełnić kryteria określone w przepisach podatkowych.
Czy numer N.I.E. oznacza, że jestem rezydentem podatkowym w Hiszpanii?
Nie. Numer N.I.E. to numer identyfikacyjny cudzoziemca, wymagany do załatwiania spraw administracyjnych. Jego posiadanie nie oznacza automatycznie rezydencji podatkowej, niezależnie od tego, czy jest to N.I.E. blanco czy N.I.E. verde.
Czy można mieszkać w Hiszpanii i płacić podatki jako nierezydent?
Tak, w określonych przypadkach. Przykładem jest skorzystanie z tzw. prawa Beckhama.
Jak udowodnić rezydencję podatkową w Hiszpanii?
Rezydencję podatkową potwierdza się certyfikatem wydanym przez hiszpański urząd skarbowy. W razie potrzeby urząd może wymagać dodatkowych dowodów, takich jak umowy najmu, rachunki za media, dokumenty potwierdzające pobyt czy aktywność życiową w Hiszpanii.
Czy zmiana rezydencji podatkowej w trakcie roku jest możliwa?
Zasadniczo rezydencja podatkowa ustalana jest na cały rok kalendarzowy. Nawet jeśli osoba przeprowadzi się w trakcie roku, może zostać uznana za rezydenta podatkowego Hiszpanii za cały dany rok, jeśli spełniła odpowiednie kryteria.
Czy warto prowadzić ewidencję dni pobytu w Hiszpanii?
Zdecydowanie tak. Prowadzenie dokładnej ewidencji dni pobytu, wraz z dokumentami potwierdzającymi przyjazdy i wyjazdy, może mieć kluczowe znaczenie w przypadku kontroli lub sporu z hiszpańską administracją podatkową.
Czy rezydencja podatkowa zależy od wspólnoty autonomicznej?
Tak, po ustaleniu rezydencji podatkowej w Hiszpanii należy określić, w której wspólnocie autonomicznej znajduje się centrum interesów podatnika. Ma to znaczenie dla wysokości niektórych podatków i dostępnych ulg.
Dlaczego warto skorzystać z usług profesjonalisty?
Rezydencja podatkowa to zagadnienie złożone i wymagające szczegółowego rozpatrzenia indywidualnych okoliczności. Hiszpańskie przepisy podatkowe, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz różnice w regulacjach między wspólnotami autonomicznymi sprawiają, że samodzielna interpretacja może prowadzić do błędów i nieprzewidzianych konsekwencji podatkowych.
Skorzystanie z usług specjalisty w zakresie prawa podatkowego to inwestycja, która może uchronić przed niepotrzebnymi komplikacjami i kosztami. Nasza polskojęzyczna kancelaria adwokacka mająca wieloletnie doświadczenie w obsłudze polskich klientów w Hiszpanii zapewnia kompleksowe wsparcie w tym obszarze.